Vì sao đá khô tạo lớp sương trắng khi gặp không khí ẩm?
Khám phá mở rộng · Lớp 8–12 · Liên hệ hiện tượng với kiến thức đã học
Màn trắng quanh đá khô trong môi trường ẩm chủ yếu là những giọt nước rất nhỏ lơ lửng, chứ không phải bản thân khí CO₂ có màu trắng. Các giọt làm tán xạ ánh sáng nên cả đám trông như sương.
Hai chất tham gia hai sự chuyển thể
Đá khô cung cấp CO₂ lạnh khi chuyển từ rắn sang khí. Không khí ẩm ở gần bị làm lạnh; nếu đạt điều kiện thích hợp, một phần hơi nước chuyển thành giọt nhỏ. Mô hình của bước tạo giọt là H₂O(g) → H₂O(l). Trong vùng đủ lạnh còn có thể xuất hiện nước ở dạng băng.
Nước không được tạo ra từ carbon dioxide. Hơi nước vốn có trong không khí hoặc được bổ sung từ mặt nước; làm lạnh thay đổi trạng thái của nó.
Có CO₂ chưa chắc thấy màn trắng rõ
Không khí khô cung cấp ít hơi nước hơn, nên vẻ ngoài có thể khác môi trường ẩm. Độ lạnh, tốc độ trộn và nguồn ẩm cùng ảnh hưởng. Vì thế độ dày của sương không phải thước đo trực tiếp nồng độ CO₂.
Ví dụ, trong trình diễn chuyên môn có nước ấm, vùng gần mặt nước cung cấp nhiều hơi ẩm và trao đổi nhiệt nhanh. Khi dòng khí trộn và ấm lên, các giọt có thể bay hơi, làm màn trắng mờ đi dù CO₂ vẫn còn trong không khí.
Hiểu lầm và an toàn
Không thấy sương không có nghĩa khu vực không có CO₂. Không chạm đá khô bằng tay trần, không cho vào đồ uống để tự thử, không dùng trong không gian kín và không đựng kín để tránh tăng áp.
Ghi nhớ: CO₂ lạnh giúp tạo điều kiện; nước ngưng tụ tạo phần sương nhìn thấy. Mắt không thể dùng màn trắng để đánh giá an toàn khí.