Vì sao đồ trang sức mạ vàng có thể đổi màu khi lớp mạ bị mòn?
Khám phá mở rộng · Lớp 8–12 · Liên hệ hiện tượng với kiến thức đã học
Đồ mạ vàng có lớp ngoài chứa vàng phủ lên vật liệu nền. Khi lớp mạ bị mòn, màu của nền có thể lộ ra; nếu nền hoặc thành phần hợp kim phản ứng với môi trường, sản phẩm bề mặt còn có thể làm màu thay đổi thêm.
Màu mới có thể đến từ hai quá trình
Mất một phần lớp mạ là thay đổi cơ học: vùng tiếp xúc không còn cùng thành phần như trước. Ăn mòn hoặc tạo lớp xỉn trên kim loại lộ ra là biến đổi hóa học. Hai quá trình có thể nối tiếp và hỗ trợ nhau.
Vàng có độ bền hóa học cao trong nhiều môi trường thông thường, nhưng lớp mạ không phải lúc nào cũng là vàng tinh khiết. Nền, hợp kim, độ liên tục và chiều dày lớp phủ đều có vai trò.
Nhìn màu chưa xác định được kim loại
Ví dụ, mép nhẫn hay chỗ cọ xát có thể đổi sắc trước các vùng ít ma sát. Điều đó phù hợp khả năng lớp phủ bị mòn, nhưng chưa đủ xác định toàn bộ thành phần hoặc giá trị món đồ.
Hiểu lầm thường gặp là mọi vết xỉn đều chứng minh chính Au đã biến thành gỉ. Nghiên cứu đồ vàng còn ghi nhận vai trò của thành phần khác và chất bám trên bề mặt.
Không dùng acid, thuốc tẩy hay cạo lớp mạ để tự thử. Khi cần xác định thành phần nên dùng dịch vụ kiểm tra phù hợp.
Ghi nhớ: Cần hỏi lớp nào bị mất và lớp nào đang phản ứng; đổi màu của vật mạ không chỉ do một kim loại duy nhất.