Máy lạnh hấp thụ dùng nguồn nhiệt để làm lạnh bằng cách nào?
Vật lý 12 · Khám phá mở rộng
Máy lạnh hấp thụ dùng nhiệt để duy trì một chu trình có chất hấp thụ và môi chất lạnh. Nhiệt được cấp ở một bộ phận giúp chu trình lấy nhiệt tại bộ phận lạnh và thải nhiệt ra môi trường. Không phải mọi nơi bên trong máy đều được làm lạnh khi nguồn nhiệt hoạt động.
Lấy nhiệt bằng bay hơi vẫn cần một vòng tuần hoàn
Ở vùng lạnh, môi chất bay hơi và nhận nhiệt. Để tiếp tục làm lạnh, hệ phải xử lý lượng hơi đó rồi đưa môi chất trở lại trạng thái có thể lặp quá trình. Máy nén điện làm việc này theo một cách; hệ hấp thụ dùng một tổ hợp khác.
Hơi môi chất được chất hấp thụ nhận vào dung dịch. Dung dịch có thể được bơm tới bộ phát, nơi nguồn nhiệt giúp tách môi chất ra. Môi chất tiếp tục qua phần ngưng tụ và các bước trở lại vùng bay hơi. Đây là mô tả nguyên lí, không phải bản vẽ đầy đủ cho mọi máy.
Cấp nhiệt ở đâu quyết định vai trò của nó
Nhiệt tại bộ phát hỗ trợ tách môi chất, không trực tiếp làm lạnh bằng cách chạm vào ngăn lạnh. Các dòng năng lượng diễn ra ở những bộ phận khác nhau. Bộ hấp thụ và bộ ngưng tụ còn phải thải nhiệt; thiếu đường thải phù hợp thì chu trình không thể được hiểu chỉ bằng nguồn nóng.
Một hệ công nghiệp có nguồn nhiệt thải phù hợp có thể dùng nó cho mục đích làm lạnh. Ví dụ ấy cho thấy “nhiệt” không chỉ là thứ cần loại đi: nó có thể là đầu vào giúp vận hành một quá trình chuyển nhiệt khác.
Không phải làm lạnh miễn phí
Nguồn nhiệt vẫn là năng lượng đầu vào. Bơm, quạt và thiết bị phụ cũng có thể dùng điện. Khả năng phù hợp phụ thuộc nhiệt độ nguồn, tải lạnh, cách thải nhiệt và thiết kế; không thể chỉ nghe tên công nghệ rồi kết luận luôn tốt hơn máy nén điện.
Hấp thụ trong dung dịch cũng khác hấp phụ trên chất rắn. Hai thuật ngữ gần nhau nhưng không được dùng thay thế khi mô tả vật liệu và chu trình.
Ghi nhớ: Nguồn nóng giúp vận hành chu trình; vùng lạnh mất nhiệt; môi trường nhận nhiệt thải. Theo từng nơi trao đổi năng lượng sẽ thấy câu “dùng nhiệt để làm lạnh” không mâu thuẫn.
Đọc thêm
- Máy bơm nhiệt cho nhiều nhiệt hơn điện tiêu thụ có vi phạm bảo toàn năng lượng?
- Một tấm Peltier làm lạnh mà không cần máy nén như thế nào?