Vật lí nhiệt
Cần nắmDùng mô hình động học phân tử, định luật I nhiệt động lực học và các nhiệt lượng riêng để phân tích quá trình nhiệt.
Dễ nhầmLẫn nhiệt độ với nội năng; dùng công thức chuyển thể khi vật chưa đạt nhiệt độ chuyển thể.
Bài 1. Cấu trúc của chất. Sự chuyển thểHạt luôn chuyển động; nhiệt độ phản ánh mức chuyển động nhiệt chứ không phải kích thước hạt.Dễ nhầm: Chất rắn có các hạt đứng yên hoàn toàn. → Các hạt vẫn dao động nhiệt quanh vị trí cân bằng.Bài 2. Nội năng. Định luật I của nhiệt động lực họcPhân biệt năng lượng vi mô bên trong với cơ năng vĩ mô của toàn vật.Dễ nhầm: Nội năng là tổng mọi dạng năng lượng của vật. → Nội năng chỉ gồm động năng nhiệt và thế năng tương tác vi mô của các hạt trong hệ.Bài 3. Nhiệt độ. Thang nhiệt độ – nhiệt kếCùng nhiệt độ không đồng nghĩa cùng nội năng hay cùng nhiệt lượng.Dễ nhầm: 0 °C nghĩa là các phân tử ngừng chuyển động. → 0 °C chỉ là mốc Celsius; 0 °C tương ứng 273,15 K.Bài 4. Nhiệt dung riêngc là thuộc tính vật liệu trong điều kiện xác định, không phải nhiệt dung của cả vật.Dễ nhầm: c lớn thì vật chắc chắn chứa nhiều nhiệt hơn. → Nội năng còn phụ thuộc khối lượng, nhiệt độ và trạng thái; c chỉ mô tả mức đổi nhiệt độ trên đơn vị khối lượng.Bài 5. Nhiệt nóng chảy riêngλ không phải nhiệt độ nóng chảy.Dễ nhầm: λ đo bằng °C. → λ là năng lượng trên khối lượng, đơn vị J/kg.Bài 6. Nhiệt hóa hơi riêngL không phải nhiệt dung riêng và không đo bằng J/(kg·K).Dễ nhầm: Hóa hơi chỉ xảy ra ở nhiệt độ sôi. → Bay hơi xảy ra ở mặt thoáng ở nhiều nhiệt độ; sôi xảy ra trong toàn bộ chất lỏng.Bài 7. Bài tập về vật lí nhiệtMỗi mũi tên chỉ dùng một mô hình năng lượng.Dễ nhầm: Cộng nhiệt độ các chặng để ra nhiệt lượng. → Phải tính năng lượng từng chặng bằng đúng mô hình rồi mới cộng Q.