Vì sao máy biến áp có thể phát tiếng ù dù không có bộ phận quay?
Vật lý 12 • Khám phá mở rộng
Máy biến áp có thể phát tiếng ù vì lõi từ và những phần liên quan rung dưới tác dụng của trường biến thiên. Một cơ chế quan trọng là từ giảo: trạng thái từ của vật liệu thay đổi đi cùng biến dạng rất nhỏ. Các dao động truyền tới cấu trúc và không khí tạo âm, dù không có trục máy đang quay. [1]
Cấp điện không chỉ đổi trạng thái điện
Trong lõi vật liệu từ, sự thay đổi từ hóa có thể gắn với thay đổi kích thước. Từng biến dạng rất nhỏ nhưng khi lặp và tác động lên một kết cấu, nó có thể tạo rung đo được.
Đó là một con đường chuyển từ biến thiên điện–từ sang cơ học. Không nên tưởng tượng dòng electron trong dây tự trở thành âm nghe được mà không có bước tạo dao động của môi trường.
Kết cấu quyết định phần rung đi ra ngoài
Lõi ghép, chỗ kẹp, vỏ và môi trường quanh máy ảnh hưởng đường truyền rung. Những lực điện từ tác dụng lên cuộn cũng có thể góp phần trong những điều kiện thích hợp.
Nghiên cứu về biến áp xem rung kích thích lõi và phát tiếng ồn như một vấn đề cơ–điện–từ liên kết. [1] Vì thế không có một âm lượng chung cho mọi máy có cùng điện áp ghi trên vỏ.
Một tiếng ù không phải chẩn đoán đầy đủ
Tần số và các thành phần âm có thể gắn với nhịp kích thích, tính phi tuyến và đáp ứng kết cấu. Không nên kết luận mọi tiếng phải có đúng cùng nhịp với điện lưới hoặc một tiếng ù bất kỳ chứng minh cùng một hỏng hóc.
Từ giảo cũng khác các tiếng lách tách do những bước đổi miền từ trong phép đo Barkhausen: cùng liên quan vật liệu từ nhưng câu hỏi và cơ chế tạo tín hiệu quan sát khác nhau. Tiếng ù giúp thấy ngay cả một thiết bị thường gọi là “đứng yên” vẫn có những biến dạng cơ học rất nhỏ đang lặp lại.
Kết nối với bài học
Đọc thêm: Tỉ số vòng dây và điện áp máy biến áp lí tưởng.
Chương trình Vật lý 12 · Trợ lý AI Ước Mơ Lớn.