Ánh sáng hoàng đạo là gì, vì sao trời đêm có một vệt sáng hình nón?
Khám phá mở rộng – KHTN, phần Vật lý 7
Ánh sáng hoàng đạo là ánh sáng Mặt Trời bị những hạt bụi trong không gian giữa các hành tinh tán xạ về phía ta. Dưới trời đủ tối, nó có thể hiện thành một vùng sáng mờ kéo lên từ gần chân trời. Đó không phải một đám mây trên cao đang tự phát sáng.
Nguồn sáng vẫn là Mặt Trời đã khuất
Mặt Trời ở dưới chân trời của người quan sát không có nghĩa mọi hạt bụi ngoài không gian cũng nằm trong bóng tối. Những hạt còn được chiếu sáng có thể đưa một phần ánh sáng tới mắt ta.
Tương tự một chùm đèn ngoài khung nhìn vẫn làm bụi trong phòng hiện lên, nguồn không cần ở ngay trước mắt mới tạo ánh sáng tán xạ. Tuy nhiên, bụi liên hành tinh nằm ở khoảng không ngoài khí quyển, không phải bụi thành phố làm bầu trời sáng lên.
Vì sao vùng sáng gắn với đường hoàng đạo?
Mây bụi liên quan hiện tượng này tập trung nhiều quanh mặt phẳng chính của Hệ Mặt Trời. Khi nhìn xuyên một vùng bụi trải rộng theo mặt phẳng đó, hình chiếu lên bầu trời tạo dải sáng theo khu vực đường hoàng đạo.
Gần chân trời, một phần dải có thể trông như nón sáng. Hình dạng nhìn thấy còn phụ thuộc hướng mặt phẳng ấy so với chân trời và điều kiện quan sát, không phải trong không gian có sẵn một chiếc nón đặc đang phát sáng.
Một bầu trời có thể chứa nhiều nguồn sáng yếu
Ngân Hà là ánh sáng tổng hợp của rất nhiều sao và cấu trúc thiên hà. Khí huy là phát xạ của khí quyển cao. Ánh sáng hoàng đạo lại chủ yếu là bức xạ Mặt Trời được bụi liên hành tinh phân bố lại.
Ảnh chụp nhạy có thể làm các thành phần này nổi bật hơn mắt thường. Màu hoặc độ sáng trên ảnh còn phụ thuộc thiết bị và xử lý; không thể xác định nguồn chỉ bằng một mảng trắng trên mọi bức ảnh.
Hiểu lầm: mọi vệt sáng gần chân trời lúc chạng vạng đều là ánh sáng hoàng đạo. Cần xét vị trí trên trời, thời điểm, độ tối và các nguồn sáng khác.
Ghi nhớ: Mặt Trời cấp photon, bụi đổi hướng một phần photon, góc nhìn biến một mây bụi trải rộng thành vệt sáng trên trời.
Đọc thêm
- Airglow là gì: vì sao khí quyển vẫn có thể phát sáng khi không có cực quang?
- Vì sao sao chổi có đuôi bụi và đuôi ion khác hướng?