Hạt gạo trên màng loa bật lên có chứng minh không khí bay từ loa ra không?
Trả lời trọng tâm
Hạt gạo bật lên vì mặt màng loa đang rung và truyền lực cho hạt tiếp xúc với nó. Thí nghiệm này quan sát dao động của màng; nó không cho thấy một khối không khí đi nguyên vẹn từ loa đến người nghe. Trong không khí, dao động truyền qua những vùng nén và giãn kế tiếp nhau.
Tình huống và cách phân tích
Giữ loa nhỏ nằm ngửa, âm lượng thấp. Đặt một mẩu giấy rất nhẹ trên lớp màng bảo vệ phù hợp của bộ thí nghiệm: khi loa phát âm, giấy có thể rung. Không đổ gạo vào loa điện thoại, không mở lưới bảo vệ. Nếu không có thiết bị thí nghiệm, chỉ quan sát video quay chậm của màng loa.
Cách kiểm tra có ý nghĩa
So sánh cùng vị trí đặt giấy khi loa tắt và khi phát một nốt nhỏ. Giữ cách quan sát, loại giấy và vị trí máy quay giống nhau. Dao động quá nhỏ có thể không nhìn rõ; không thấy giấy bật chưa chứng minh loa không rung.
Ứng dụng và điều rút ra
Màng loa biến dao động cơ thành dao động của không khí. Mẩu giấy là dấu hiệu quan sát chuyển động tại nguồn, còn tai ở xa nhận dao động đã truyền qua môi trường.
Điều dễ nhầm và giới hạn
Không dùng độ cao bật của hạt để tính tần số hoặc mức âm: còn có va chạm, vị trí đặt và độ nặng của hạt.
Đọc hình
Mặt cắt loa có màng dao động; một hạt nhẹ tiếp xúc màng bật lên, các vùng nén giãn lan sang bên phải. Hình là mô hình minh họa; màu và kích thước không thay cho số đo thực tế.