Tính tốc độ đi vòng quanh sân có thể dùng khoảng cách từ đầu đến cuối không?
Trả lời trọng tâm
Tốc độ trung bình dùng tổng quãng đường đã đi chia tổng thời gian. Đi trọn một vòng trở lại vạch xuất phát không làm quãng đường bằng không. Khoảng cách thẳng từ đầu đến cuối và quãng đường dọc hành trình là hai thông tin khác nhau.
Tình huống và cách phân tích
Một bạn đi bộ hết một vòng đường dài 120 m trong 100 s, trở về vạch cũ. Tốc độ trung bình là 1,2 m/s dù điểm đầu và cuối trùng nhau. Nếu chỉ lấy khoảng cách nối hai điểm cuối bằng 0, sẽ tính sai đại lượng đang hỏi.
Cách kiểm tra có ý nghĩa
Dùng mô hình đường vòng có ghi chiều dài, hoặc dữ liệu sân đã đo. Ghi thời điểm qua cùng vạch khi bắt đầu và khi hoàn thành, không lấy mốc gần đó thay thế.
Ứng dụng và điều rút ra
Đường chạy vòng và đường đi trong mê cung cần tính theo hành trình thực. Bản đồ nối hai điểm không thay cho chiều dài đường đã đi.
Điều dễ nhầm và giới hạn
Không suy ra bạn đi đều 1,2 m/s ở mọi chỗ. Đây là tốc độ trung bình trên cả vòng, có thể gồm đoạn chậm hoặc tạm dừng.
Đọc hình
Một đường đi khép kín có chiều dài 120 m, điểm đầu–cuối trùng nhau ở vạch A, đồng hồ ghi 100 s. Hình là mô hình minh họa; màu và kích thước không thay cho số đo thực tế.