Vì sao đi 20 m trong 4 s không chứng minh vật luôn chạy đúng 5 m/s?
Trả lời trọng tâm
Thương 20/4 cho tốc độ trung bình của cả khoảng. Nhiều kiểu nhanh chậm bên trong vẫn có cùng tổng đường và thời gian. Muốn biết tốc độ từng phần phải có thêm mốc, không thể khôi phục duy nhất mọi diễn biến từ hai đầu.
Tình huống và cách phân tích
Trong mô hình một chiều, vật có thể đi 10 m trong 1 s rồi 10 m trong 3 s. Tổng vẫn 20 m và 4 s, nhưng tốc độ trung bình hai chặng là 10 m/s và khoảng 3,33 m/s.
Cách kiểm tra có ý nghĩa
Chia khoảng quan sát thành chặng nhỏ có đo thời gian, giữ cùng mốc vị trí. Không khẳng định số đo chặng nhỏ chính là tốc độ tức thời tuyệt đối nếu vật còn thay đổi trong chặng.
Ứng dụng và điều rút ra
Khi đọc bản ghi hành trình, một con số trung bình không đủ xác nhận vật có tăng tốc, giảm tốc hay luôn giữ đều.
Điều dễ nhầm và giới hạn
Bài không suy lực hoặc gia tốc từ ví dụ. Các số chỉ chứng minh dữ liệu đầu–cuối chưa xác định duy nhất lịch sử chuyển động.
Đọc hình
Hai đồ thị đường tích lũy cùng bắt đầu 0 và kết thúc 20 m ở 4 s; một đường thẳng, một đường gấp qua 1 s–10 m. Hình là mô hình minh họa; màu và kích thước không thay cho số đo thực tế.