Vì sao đôi khi có vòng hào quang và hai đốm sáng cạnh Mặt Trời?

Khoa học tự nhiên 7 – phần Vật lý • Khám phá mở rộng

Một vòng hào quang và các đốm sáng cạnh Mặt Trời có thể hình thành khi ánh sáng khúc xạ qua tinh thể băng trong khí quyển. Vòng thường gặp có bán kính góc khoảng 22°; hai đốm sáng thường gọi là sundogs hoặc “Mặt Trời giả”. [1][2]

Những lăng kính băng trong mây

Tinh thể băng lục giác có các mặt làm tia sáng đổi hướng khi đi qua. Tính chất quang học và hình học của tinh thể khiến ánh sáng tập trung ở những hướng quan sát thích hợp. Đốm sundog gần 22° liên quan đến góc lệch nhỏ nhất của đường tia qua cấu hình tinh thể ấy. [2]

Không cần có một tấm gương khổng lồ trên trời, và đốm sáng không phải một ngôi sao mới xuất hiện gần Mặt Trời.

Vòng và đốm không phải hai vật mới

Sự phân bố và hướng của tinh thể ảnh hưởng hình dạng sáng quan sát được. Vòng có thể trông trắng hoặc có màu; đốm thường đỏ ở phía gần Mặt Trời hơn rồi chuyển màu ra ngoài. [1]

Hai phía không luôn hiện rõ cùng lúc. Tinh thể cần có ở những vùng thích hợp, còn mây thấp, công trình hoặc điều kiện nhìn có thể che một phần. Hong Kong Observatory mô tả cả trường hợp chỉ thấy một phía. [2]

Khác cầu vồng ở đâu?

Cầu vồng quen thuộc liên quan ánh sáng trong giọt nước và thường được nhìn về phía đối diện Mặt Trời. Vòng băng đang bàn xuất hiện quanh hướng Mặt Trời. Vì vậy gọi mọi dải nhiều màu trên trời là “cầu vồng” có thể làm mất thông tin về vật tạo ra nó. [1]

Cũng đừng nhầm với vòng glory quanh bóng máy bay trên mây: vị trí tương đối của nguồn, người quan sát và hiện tượng là một dấu để phân biệt.

Một cảnh đẹp không đủ dự báo thời tiết

Vòng có thể đi cùng mây tầng cao chứa băng, nhưng riêng nó không bảo đảm một kết quả thời tiết cụ thể tại chỗ. Mô tả điều kiện hình thành khác việc đưa một lời dự báo chắc chắn.

Khi xem ảnh, hãy để ý vòng quanh nguồn sáng hay quanh bóng, giọt nước hay tinh thể băng. Đây là cách phân loại bằng bản chất. Không nhìn trực tiếp hoặc nhìn qua dụng cụ quang vào Mặt Trời để tìm hiện tượng.

Kết nối với bài học

Bài học nền tảng: Năng lượng ánh sáng. Tia sáng, vùng tối.

Đọc thêm: Cầu vồng và lăng kính giống nhau ở hiện tượng nào.

Chương trình Khoa học tự nhiên 7 – phần Vật lý · Trợ lý AI Ước Mơ Lớn.