Vì sao hai ghế ở hai vòng của mâm quay đi cùng một lượt mà có tốc độ khác nhau?
Trả lời trọng tâm
Nếu hai ghế gắn cứng trên cùng mâm, chúng hoàn thành một vòng trong cùng thời gian. Nhưng vòng ngoài có chu vi lớn hơn nên quãng đường trong thời gian ấy dài hơn. Cùng số vòng mỗi phút không đồng nghĩa cùng mét mỗi giây.
Tình huống và cách phân tích
Hai vị trí có bán kính 1 m và 2 m cùng quay một vòng trong 10 s. Dùng chu vi 2 πr, tốc độ trung bình theo độ dài đường là khoảng 0,63 m/s và 1,26 m/s, lấy π≈3,14.
Cách kiểm tra có ý nghĩa
Khảo sát bằng mô hình giấy trên bàn hoặc video, đánh dấu một vòng đầy đủ. Không đứng thử trên mâm tự chế; giữ phân biệt bán kính, chu vi và thời gian một vòng.
Ứng dụng và điều rút ra
Đọc thông số máy quay cần biết vị trí đang xét. Đầu ngoài của cùng một chi tiết có thể đi đường dài hơn đầu gần trục.
Điều dễ nhầm và giới hạn
Chỉ dùng kết luận cho hai điểm cùng quay theo mâm không trượt. Không học công thức gia tốc hay lực hướng tâm ở đây; làm tròn kết quả theo dữ kiện ví dụ.
Đọc hình
Mâm nhìn từ trên có hai vòng bán kính 1 m và 2 m, cùng mốc một vòng 10 s; chiều dài đường vòng ngoài gấp đôi. Hình là mô hình minh họa; màu và kích thước không thay cho số đo thực tế.