Ba cách truyền nhiệt: dẫn nhiệt, đối lưu, bức xạ

Khi hai vật hoặc hai phần có nhiệt độ khác nhau tiếp xúc hay trao đổi năng lượng, năng lượng nhiệt tự truyền từ nơi nhiệt độ cao sang nơi nhiệt độ thấp. Dẫn nhiệt là sự truyền năng lượng nhiệt từ phần này sang phần khác của vật hoặc giữa các vật tiếp xúc, không kèm chuyển động thành dòng của vật chất.

Hiểu và áp dụng

• Đối lưu là sự truyền năng lượng nhiệt nhờ các dòng chuyển động của chất lỏng hoặc chất khí.
• Bức xạ nhiệt là sự truyền năng lượng bằng tia nhiệt và truyền được qua chân không.
• Ví dụ: Thìa kim loại nóng dần từ đầu ngập trong canh tới cán. Kim loại thường dẫn nhiệt tốt hơn gỗ, nhựa nên cán nồi hay dùng vật liệu dẫn nhiệt kém.
• Ứng dụng: Cán nồi nhựa/gỗ giúp giảm dẫn nhiệt tới tay. Bình giữ nhiệt phải hạn chế đồng thời dẫn nhiệt, đối lưu và bức xạ.
• Lỗi cần tránh: Đối lưu xảy ra trong chất rắn như trong nước. Đối lưu gắn với chuyển động khối của chất lỏng hoặc chất khí; chất rắn không đối lưu theo cách đó.

Đọc đầy đủ trong bài Sự truyền nhiệt.