Đòn bẩy lớp 8: điểm tựa, lực tay và quãng đường
Đòn bẩy là vật rắn có thể quay quanh điểm tựa O; trên đòn có điểm tác dụng của lực người dùng và điểm tác dụng của lực cản/tải. Muốn dùng lực nhỏ hơn, thường tăng cánh tay đòn của lực tác dụng hoặc giảm cánh tay đòn của tải; đổi lại điểm đặt lực phải đi quãng đường lớn hơn.
Hiểu và áp dụng
- Có bố trí điểm tựa nằm giữa hai điểm tác dụng lực; và bố trí điểm tựa nằm ngoài đoạn nối hai điểm tác dụng lực. Vị trí quyết định chiều và lợi ích sử dụng.
- Kéo, kìm, đồ mở nắp, xe cút kít, bàn đạp và nhiều bộ phận cơ thể hoạt động như đòn bẩy; hiệu quả thật còn phụ thuộc ma sát, độ cứng, tư thế và giới hạn vật liệu.
- Ví dụ 1: Muốn giảm lực tay nên làm gì? Đặt lực xa điểm tựa hơn, trong giới hạn an toàn.
- Ví dụ 2: Vì sao cán dài dễ dùng hơn? Cán dài cho tác dụng quay lớn hơn.
Ghi nhớ
Nói rõ điều được lợi và điều đánh đổi.
Lỗi thường gặp
Tránh: Đòn bẩy làm mất trọng lượng của tải.
Đọc đầy đủ trong bài Đòn bẩy và ứng dụng.