Sự nở vì nhiệt của rắn, lỏng, khí và ứng dụng
Chất rắn thường nở khi nóng lên và co lại khi lạnh đi; các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau. Chất lỏng thường nở khi nóng lên và co lại khi lạnh đi; các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.
Hiểu và áp dụng
- Ở cùng điều kiện, các chất khí khác nhau nở vì nhiệt giống nhau; chất khí nở vì nhiệt nhiều hơn chất lỏng và chất rắn.
- Phải chừa khoảng trống hoặc khe co giãn khi thiết kế; không đun hay hơ nóng bình kín.
- Ví dụ: Cột chất lỏng trong nhiệt kế thay đổi độ cao. Nhiệt kế chất lỏng hoạt động nhờ sự nở biểu kiến của chất lỏng so với vỏ bình.
- Ứng dụng: Khe trên cầu/đường giúp tránh biến dạng do nhiệt. Băng kép được dùng trong một số thiết bị tự động đóng–ngắt theo nhiệt độ.
- Lỗi cần tránh: Các chất khí khác nhau nở vì nhiệt khác nhau như chất rắn. Ở cùng điều kiện, các chất khí khác nhau nở vì nhiệt giống nhau theo mức kiến thức của bài.
Ghi nhớ
Cả chất lỏng và vỏ bình đều nở; mức dâng biểu thị sự nở biểu kiến do hai phần nở khác nhau.
Lỗi thường gặp
Tránh: Chất lỏng trong nhiệt kế dâng chỉ vì bình chứa không đổi.
Đọc đầy đủ trong bài Sự nở vì nhiệt.