Vì sao amine có tính base
Cặp electron tự do trên N có thể nhận H⁺ nên amine có tính base. Gốc alkyl thường làm tăng mật độ electron trên N, còn trong aniline cặp electron bị liên hợp với vòng benzene nên aniline base yếu hơn ammonia; độ base thực tế còn phụ thuộc dung môi, cản trở không gian và solvation.
Giải thích
Cặp electron càng sẵn sàng nhận H⁺ thì base càng mạnh; không xếp máy móc chỉ bằng số gốc alkyl.
Ví dụ và ứng dụng
CH₃NH₂ + H₂O ⇌ CH₃NH₃⁺ + OH⁻; aniline phản ứng với HCl tạo C₆H₅NH₃Cl nhưng dung dịch aniline không làm đổi màu chỉ thị mạnh như methylamine cùng nồng độ.
Cần nhớ
Nhìn độ 'rảnh' của cặp electron N.
Tránh nhầm
Mọi amine đều base mạnh hơn ammonia và amine bậc ba luôn mạnh nhất. Hiệu ứng cảm ứng, liên hợp, cản trở không gian và solvation cùng chi phối; aniline là phản ví dụ quan trọng.
Học đầy đủ trong bài Amine.