Vì sao kiến có thể lần theo vệt hóa chất trên đường đi?
Khám phá mở rộng · Lớp 6–11 · Liên hệ hiện tượng với kiến thức đã học
Nhiều loài kiến để lại pheromone trên đường di chuyển. Kiến khác dùng cơ quan cảm nhận ở râu để nhận tín hiệu này và điều chỉnh hướng đi. Vệt hóa chất là một kênh liên lạc, không phải sợi dây vô hình buộc mọi con kiến đi đúng một đường.
Một con đường được ghi bằng phân tử
Pheromone là những chất có tác dụng tín hiệu trong cùng loài. Khi kiến chạm hoặc đến gần dấu vết, các phân tử tương tác với hệ thụ thể và làm thay đổi hành vi. Khả năng bay hơi, sự bám lên bề mặt và biến đổi ngoài môi trường ảnh hưởng thời gian tồn tại của dấu đường.
Nhiều cá thể cùng sử dụng một tuyến có thể củng cố tín hiệu, nhưng mức đánh dấu không tăng vô hạn. Nguồn thức ăn, mật độ kiến và điều kiện xung quanh đều có thể thay đổi cách cả đàn lựa chọn.
Vì sao vệt kiến có thể đứt đoạn?
Mưa, sự xáo trộn bề mặt hoặc mất nguồn thức ăn có thể làm đường đi đổi khác. Kiến còn dùng các thông tin khác tùy loài; không thể giải thích mọi hành trình chỉ bằng một loại pheromone.
Không nên suy rằng kiến luôn tính được đường ngắn nhất. Điều ta quan sát là kết quả của các quy tắc cục bộ và phản hồi trong đàn. Không cần phun hóa chất hay phá tổ để quan sát hiện tượng.
Ghi nhớ: Phân tử có thể mang thông tin. Tín hiệu hóa học bền đến đâu và được đáp lại ra sao phụ thuộc môi trường và sinh học của loài.