Phép cộng và phép trừ số tự nhiên

Hãy hình dung em có 3 viên bi rồi nhận thêm 4 viên: đếm tất cả được 7. Trên tia số, đứng ở 3 và đi sang phải 4 bước cũng đến 7. Vì vậy 3 + 4 = 7.

Phép trừ là lấy bớt hoặc tìm phần chênh lệch. Có 9 quả, cho đi 4 quả thì còn 5 quả: 9 − 4 = 5. Ta kiểm tra lại bằng 4 + 5 = 9.

Trong a + b = c, a và b là các số hạng; c là tổng. Ví dụ 12 + 8 = 20 thì 12, 8 là số hạng và 20 là tổng.

Trong a − b = c, a là số bị trừ, b là số trừ, c là hiệu. Ví dụ 20 − 7 = 13.

Khi tổng ở một hàng từ 10 trở lên. Ví dụ 8 + 7 = 15: viết 5 ở hàng đó và nhớ 1 sang hàng kế tiếp.

Để đơn vị cộng đơn vị, chục cộng chục, trăm cộng trăm. Lệch một cột là đổi giá trị chữ số và làm sai kết quả.

Khi đặt tính theo cột, nên cộng từ phải sang trái để xử lí số nhớ. Một số cách tính nhẩm có thể đi từ trái, nhưng phải giải thích rõ.

Đổi chỗ hai số hạng thì tổng không đổi: a + b = b + a. Ví dụ 27 + 13 = 13 + 27 = 40.

Đổi cách nhóm ba số hạng thì tổng không đổi: (a + b) + c = a + (b + c).

0 là phần tử không làm thay đổi tổng: a + 0 = 0 + a = a.

Không. Ví dụ 9 − 4 = 5, còn 4 − 9 không thực hiện được trong ℕ. Không được tự ý đổi chỗ số bị trừ và số trừ.

Không. Ví dụ (10 − 5) − 2 = 3, còn 10 − (5 − 2) = 7. Hai kết quả khác nhau.

a − b thực hiện được trong ℕ khi a ≥ b. Nếu a < b, kết quả không thuộc ℕ.

Lấy đi toàn bộ 5 đơn vị thì không còn đơn vị nào. Kiểm tra: 5 + 0 = 5.

Lấy đi 0 đơn vị nghĩa là không lấy gì cả, nên số ban đầu giữ nguyên.

Chỉ khi a = 0. Với a > 0, 0 − a không thực hiện được trong tập hợp số tự nhiên.

Khi chữ số ở một hàng của số bị trừ nhỏ hơn chữ số tương ứng của số trừ. Ta đổi 1 đơn vị hàng cao thành 10 đơn vị hàng dưới.

Đổi 1 chục nghìn thành 9 nghìn, rồi đổi tiếp xuống đến hàng đơn vị; số đứng ngay trước 80 000 là 79 999.

Có thể đổi chỗ hai số hạng rồi cộng lại, hoặc lấy tổng trừ một số hạng; phải thu được số hạng còn lại.

Lấy hiệu cộng số trừ; nếu bằng số bị trừ thì kết quả đúng.

Trong x + b = c, ta có x = c − b. Sau đó thay x vào phép cộng để kiểm tra.

Trong x − b = c, ta có x = c + b.

Trong a − x = c, ta có x = a − c.

Tìm các cặp tạo số tròn chục, tròn trăm, rồi dùng giao hoán và kết hợp để ghép chúng.

Chỉ đổi chỗ tự do giữa các số hạng của một tổng. Với dấu trừ, phải biến đổi có căn cứ; chưa học quy tắc thì cứ tính đúng thứ tự từ trái sang phải.

Ước lượng giúp phát hiện đáp án vô lí. Ví dụ 49 800 + 20 100 xấp xỉ 70 000, nên kết quả 6 990 chắc chắn sai.

Thường dùng phép trừ: số ban đầu − số đã dùng. Nhưng phải đọc đề vì đôi khi cần cộng các khoản đã dùng trước.

Thường dùng phép cộng các phần không trùng nhau. Luôn ghi đơn vị và câu trả lời.

Viết số nhớ nhỏ ngay phía trên hàng kế tiếp và đọc thành lời: “viết 5, nhớ 1”. Cuối cùng kiểm tra bằng ước lượng.

Ba lớp kiểm tra: ước lượng độ lớn, dùng phép tính ngược, rồi đọc lại câu trả lời cùng đơn vị và ngữ cảnh.