Vì sao bọt nhớ hình hồi lại chậm sau khi bỏ tay ra?
Vật lý 10 · Khám phá mở rộng
Bọt nhớ hình loại viscoelastic có cả đáp ứng đàn hồi và đáp ứng phụ thuộc thời gian. Vì vậy hình dạng có thể hồi dần sau khi lực được bỏ, thay vì bật trở lại gần tức thì. Tên gọi “nhớ” không có nghĩa vật liệu nhận biết người đã chạm.
Không chỉ có một lò xo lý tưởng
Một lò xo đơn giản cho trực giác về lực và biến dạng, nhưng chưa mô tả mọi quá trình trong một khối bọt polymer. Cấu trúc có thể thay đổi dưới tải theo những thời gian khác nhau; phản ứng vì thế còn phụ thuộc cách đặt lực.
Ấn nhanh rồi bỏ tay và giữ lực một lúc có thể cho quá trình hồi khác nhau. Đây là một dấu để nghĩ tới đáp ứng phụ thuộc thời gian, không phải khẳng định vật liệu đã lưu một bức ảnh bàn tay.
Đường năng lượng không hoàn toàn đảo ngược
Khi biến dạng, một phần năng lượng có thể được giữ để hỗ trợ hồi lại. Một phần khác bị tiêu tán trong các quá trình của vật liệu. Vì thế năng lượng trả lại không cần bằng toàn bộ năng lượng đưa vào theo một chu trình thực.
Quan sát một tấm đệm hồi chậm giúp phân biệt hai câu: nó còn có khả năng trở về và nó có trả ngay toàn bộ năng lượng như một lò xo lý tưởng hay không.
Nhiệt độ và cấu tạo có thể đổi cảm giác
Những loại bọt khác nhau có cấu trúc và đặc tính riêng. Nhiệt độ, mức tải và tốc độ tác động có thể làm độ mềm hoặc thời gian hồi khác đi. Không nên dùng một con số hồi duy nhất cho mọi sản phẩm mang tên memory foam.
Hợp kim nhớ hình có cơ chế biến đổi cấu trúc khác. Cùng tên “nhớ hình” trên thị trường không đủ để dùng cùng một lời giải thích khoa học. Bài cũng không suy tác dụng sức khỏe từ một dấu lõm trên đệm.
Ghi nhớ: Nhìn cả lực, thời gian và nhiệt độ. Một vật có thể đàn hồi mà vẫn hồi chậm và tiêu tán một phần năng lượng.
Đọc thêm
- Vì sao hợp kim nhớ hình có thể trở lại hình dạng cũ khi được làm nóng?
- Vì sao cao su co lại sau khi bị kéo không giống một lò xo kim loại?