VẬT LÝ 6–12 • HỌC TỪ HIỆN TƯỢNG ĐẾN BẢN CHẤTChuẩn GDPT hiện hành • Định hướng Hà Nội
Chương trình Vật lý lớp 10
Mở đầu
Cần nắmHiểu vai trò của mô hình vật lí, tuân thủ an toàn và trình bày kết quả đo cùng sai số.
Dễ nhầmGhi quá nhiều chữ số; coi một lần đo là giá trị đúng tuyệt đối.
Xem chương trình chi tiết và học liệu mở rộng
CHƯƠNG TRÌNH CỐT LÕI
Bản đồ nội dung lớp 10
Mở từng chương để kiểm tra bài nguồn, nền cần có và cách nối với cuộc sống.
01Vật lí 10 • Bài 1–3Mở đầu3 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓKĩ năng đo, đổi đơn vị, đọc bảng–đồ thị từ THCS.
ĐÍCH ĐẾNHiểu vai trò của mô hình vật lí, tuân thủ an toàn và trình bày kết quả đo cùng sai số.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠGhi quá nhiều chữ số; coi một lần đo là giá trị đúng tuyệt đối.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNĐo lặp một đại lượng và xử lí giá trị trung bình, sai số.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Cân hành lí trước chuyến bay
- Độ chính xác của cân điện tử
- Sai số của đồng hồ bấm giờ
02Vật lí 10 • Bài 4–12Động học9 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓTốc độ, đồ thị quãng đường–thời gian và vectơ ở mức nền.
ĐÍCH ĐẾNPhân biệt quãng đường–độ dịch chuyển, tốc độ–vận tốc; dùng đồ thị, gia tốc và phương trình chuyển động.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠCộng đại số quãng đường như độ dịch chuyển; dùng công thức biến đổi đều cho mọi chuyển động.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNQuay video chuyển động, lấy dữ liệu vị trí–thời gian và dựng đồ thị.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Đi bộ rồi quay lại
- Xe buýt tăng tốc và phanh
- Ném bóng vào rổ
03Vật lí 10 • Bài 13–22Động lực học10 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓBiểu diễn lực, ma sát, moment lực và vectơ.
ĐÍCH ĐẾNPhân tích lực, dùng ba định luật Newton, mô hình hóa các lực thường gặp và điều kiện cân bằng.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠVẽ lực do vật gây ra lên chính vật đó; ghép cặp lực–phản lực trên cùng một vật.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNDùng cảm biến hoặc xe lăn để kiểm tra quan hệ giữa hợp lực, khối lượng và gia tốc.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Dây an toàn khi xe phanh
- Kéo vali có bánh
- Cánh máy bay tạo lực nâng
04Vật lí 10 • Bài 23–27Năng lượng, công, công suất5 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓCông, công suất, động năng và thế năng ở mức THCS.
ĐÍCH ĐẾNTính công, công suất, động năng, thế năng; dùng bảo toàn cơ năng và hiệu suất đúng điều kiện.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠDùng bảo toàn cơ năng khi có hao phí nhưng không tính phần năng lượng chuyển hóa.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNSo sánh công suất khi leo cùng cầu thang trong các khoảng thời gian khác nhau.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Thang máy và cầu thang bộ
- Phanh xe làm nóng má phanh
- Hiệu suất ấm điện
05Vật lí 10 • Bài 28–30Động lượng3 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓVectơ vận tốc, định luật Newton và chuyển hóa năng lượng.
ĐÍCH ĐẾNDùng xung lượng–động lượng và bảo toàn động lượng để phân tích va chạm, phản lực.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠBảo toàn riêng tốc độ hoặc động năng trong mọi va chạm.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNPhân tích video va chạm xe lăn trước–sau và đánh giá sai số.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Túi khí ô tô
- Súng giật lùi
- Người nhảy khỏi thuyền
06Vật lí 10 • Bài 31–32Chuyển động tròn đều2 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓChuyển động, vận tốc, gia tốc và định luật II Newton.
ĐÍCH ĐẾNMô tả tốc độ góc–chu kì–tần số và xác định gia tốc, lực hướng tâm.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠCoi lực hướng tâm là một lực mới tách khỏi các lực thật.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNQuan sát vật quay và kiểm tra ảnh hưởng của tốc độ, bán kính.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Xe qua khúc cua
- Máy giặt vắt
- Vệ tinh chuyển động quanh Trái Đất
07Vật lí 10 • Bài 33–34Biến dạng của vật rắn. Áp suất chất lỏng2 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓLò xo, khối lượng riêng, áp suất và lực đẩy Archimedes.
ĐÍCH ĐẾNDùng định luật Hooke trong giới hạn đàn hồi; mô tả khối lượng riêng và áp suất chất lỏng.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠKéo dài định luật Hooke ngoài giới hạn đàn hồi; nhầm áp suất với áp lực.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNĐo độ dãn lò xo theo lực và xác định vùng tuyến tính.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Cân lò xo
- Giảm xóc xe máy
- Đập nước dày hơn ở phía đáy
QUY TRÌNH DÙNG CHUNG CHO MỌI BÀI
Học Vật lý không bắt đầu bằng thay số
Sáu bước này xuất hiện lặp lại để tạo thói quen khoa học.
01Nhìn hiện tượng
Kể lại điều thật sự quan sát được, chưa vội gắn công thức.
02Dự đoán có lí do
Nói điều em nghĩ sẽ xảy ra và đại lượng nào có thể ảnh hưởng.
03Đo có kiểm soát
Chọn dụng cụ, giữ biến kiểm soát, đo lặp và ghi đơn vị.
04Dựng mô hình
Chuyển hiện tượng thành hình, vectơ, sơ đồ năng lượng, đồ thị hoặc phương trình.
05Tính và kiểm tra
Thay số sau khi lập biểu thức; kiểm đơn vị, dấu, bậc độ lớn và trường hợp biên.
06Giải thích ngược
Dùng kết quả để trả lời câu hỏi đời sống và chỉ rõ giới hạn của mô hình.