Vì sao một tiểu hành tinh dạng đống đá vụn không thể quay nhanh tùy ý?
Khám phá mở rộng – Vật lý 10
Khi tiểu hành tinh quay nhanh hơn, các mảnh của nó cần gia tốc hướng tâm lớn hơn để tiếp tục đi cùng khối. Nếu lực giữ từ tự hấp dẫn và liên kết vật liệu không đáp ứng được, vật có thể đổi hình dạng, trượt vật liệu hoặc mất mảnh.
Một đống đá không giống một hòn đá nguyên khối
Một số tiểu hành tinh là tập hợp vật liệu rời hoặc nhiều khối, có độ rỗng đáng kể. Cấu trúc có thể được giữ bằng tự hấp dẫn cùng ma sát và những lực kết dính khác, chứ không phải toàn bộ đều là một khối thép liên tục.
Vì vậy, biết khối lượng tổng chưa đủ biết độ bền. Cách các mảnh tiếp xúc và phân bố trong vật ảnh hưởng điều gì xảy ra khi nó quay.
Quay càng nhanh càng cần giữ chuyển động cong
Ở vùng bề mặt xa trục, một mảnh muốn đi theo vòng quay phải được tác dụng gia tốc về phía trục. Trong mô tả hệ quay, có thể so xu hướng ly tâm với lực giữ phù hợp.
Nếu một vùng không còn đủ khả năng gắn với chuyển động chung, vật liệu có thể trượt hoặc tách ra. Không cần một hành tinh khác tới gần để gây chênh lệch hấp dẫn như trong bài giới hạn Roche.
Vì sao không có một thời gian quay tối thiểu cho tất cả?
Mật độ ảnh hưởng sức tự hấp dẫn. Hình dạng làm khoảng cách tới trục và trường hấp dẫn khác nhau giữa các vùng. Kích thước và độ bền kết dính cũng thay đổi vai trò tương đối của lực giữ.
Một thiên thể nhỏ nhưng liền khối hoặc có liên kết đáng kể có thể quay nhanh hơn dự đoán dành cho đống hạt rời gần như chỉ tự giữ bằng hấp dẫn. Không được lấy một ngưỡng quan sát của một nhóm rồi coi là định luật cho mọi vật ngoài không gian.
Những quan sát vật mất bụi hoặc đổi hình cần được đối chiếu với dữ liệu khác trước khi kết luận nguyên nhân. Va chạm, nhiệt và tương tác quỹ đạo cũng có thể làm vật mất vật liệu trong những trường hợp riêng.
Hiểu lầm: không trọng lượng trong không gian nghĩa là các mảnh không có lực hấp dẫn lẫn nhau.
Ghi nhớ: quay tạo nhu cầu gia tốc; cấu trúc cung cấp lực giữ; khi nhu cầu vượt khả năng, hình dạng hoặc sự liên kết có thể thay đổi.
Đọc thêm
- Giới hạn Roche giải thích vì sao một vệ tinh có thể bị xé rời ra sao?
- Vì sao tiểu hành tinh phát nhiệt lại có thể đổi quỹ đạo rất chậm?