Vì sao chạm nhẹ giữa dây guitar có thể tạo âm cao trong trẻo?
Vật lý 11 · Khám phá mở rộng
Khi chạm nhẹ tại một vị trí thích hợp trên dây guitar, người chơi làm suy giảm những kiểu dao động cần dây chuyển động mạnh tại đó. Các kiểu có nút ở chỗ chạm có thể còn lại, tạo tiếng họa âm cao và trong hơn. Đây không phải lúc nào cũng là bấm dây xuống phím để rút ngắn đoạn rung.
Một dây có nhiều kiểu rung
Dây có hai đầu được giữ có thể mang nhiều kiểu sóng dừng. Kiểu cơ bản có một bụng lớn; những kiểu cao hơn có thêm nút và bụng. Trong mô hình dây lý tưởng, các tần số này là bội nguyên của tần số cơ bản.
Khi gảy dây bình thường, nhiều thành phần có thể cùng góp vào âm nghe được. Thân đàn và những tính chất của dây ảnh hưởng âm lượng, âm sắc và thời gian tiếng ngân; dây không chỉ phát một tần số duy nhất.
Chạm giữa dây thay đổi những thành phần nào?
Giữa dây là bụng của kiểu cơ bản nhưng là nút của kiểu thứ hai. Chạm nhẹ ở đó cản kiểu cơ bản mạnh hơn kiểu có nút giữa. Kiểu thứ hai và một số kiểu cao phù hợp có thể còn, nên nghe một âm có cao độ nổi bật hơn dây buông bình thường.
Sự chạm làm chọn lọc dao động bằng tiêu hao năng lượng của những thành phần bị cản. Nó không tạo năng lượng miễn phí và cũng không bảo đảm chỉ còn một sóng hình sin hoàn hảo.
Khác với bấm phím
Bấm dây xuống một phím tạo chỗ tựa mới, làm thay đổi chiều dài đoạn dây rung tới ngựa đàn. Chạm họa âm tự nhiên ở vị trí nút thích hợp chủ yếu chọn những kiểu dao động của chiều dài dây vốn có. Hai cách có thể cho các âm cao nhưng điều kiện biên không được hiểu như nhau.
Một người mới chơi nghe được tiếng nhẹ như chuông sẽ dễ tưởng ngón tay làm dây “mỏng đi”. Thực tế cần nhìn vị trí ngón tay so với nút và bụng. Chạm mạnh hoặc sai vị trí có thể làm tiếng bị tắt nhiều hơn, không tự tạo họa âm mong muốn.
Ghi nhớ: Bấm phím đổi đoạn rung; chạm nhẹ ở nút thích hợp chọn kiểu rung. Nút là điểm của một kiểu sóng dừng, không phải một dấu cố định đúng cho mọi âm.
Học tiếp trên UocMoLon
Bài học nền tảng. Đọc thêm về kiến thức liên quan.
Chương trình lớp 11 · Trợ lý AI.