Khám phá Vật lý lớp 11

Mực điện tử dùng điện trường để sắp xếp hạt sắc tố và giữ hình ảnh. Vì sao màn hình giữ chữ nhưng cả máy đọc sách vẫn có thể tiêu thụ điện?

Gel siêu âm loại bớt khe không khí để âm truyền giữa đầu dò và da. Hiểu phản xạ tại mặt phân cách và tránh nhầm siêu âm với tia X.

Con lắc Foucault biến chuyển động quay của Trái Đất thành thay đổi hướng dao động so với sàn. Khám phá thí nghiệm năm 1851 và vai trò vĩ độ.

Những đường cát Chladni đánh dấu vùng ít chuyển động trên tấm rung. Hiểu nút, mode dao động và vì sao đổi tần số có thể đổi cả hình vẽ.

Ảnh toàn ký ghi mẫu giao thoa để tái tạo mặt sóng ánh sáng. Hiểu vì sao đổi góc nhìn thấy chiều sâu và phân biệt với ảnh phản chiếu trên kính.

Đốm laser trên mặt nhám có thể lốm đốm do giao thoa của ánh sáng tán xạ. Hiểu speckle, quan hệ pha và vì sao các hạt sáng không đơn giản là bụi.

Ánh sáng qua khe hẹp có thể tạo một vệt sáng rộng cùng các vân phụ. Hiểu nhiễu xạ bằng sự phối hợp của những phần sóng trong cùng một khe.

Tinh thể thạch anh rung để giữ nhịp cho đồng hồ. Hiểu vai trò của áp điện, mạch đếm và vì sao một chiếc đồng hồ vẫn có thể chạy nhanh hoặc chậm.

Siêu âm Doppler khai thác tín hiệu phản hồi đổi tần số để khảo sát dòng máu. Vì sao màu trên ảnh không phải màu thật của máu và góc đo có vai trò?

Trường âm được thiết kế có thể tạo lực giữ hạt nhỏ lơ lửng. Khám phá vai trò của sóng dừng, trọng lực và vì sao âm càng lớn chưa đủ để nâng mọi vật.

Bộ nhớ flash trong USB giữ điện tích để mã hóa dữ liệu khi rút nguồn. Tìm hiểu cách đọc trạng thái của ô nhớ và vì sao không cần điện không nghĩa giữ mãi.

Chuột quang so các ảnh nhỏ của mặt bàn để nhận ra hướng và độ dịch chuyển. Vì sao không thấy vân bề mặt có thể khiến con trỏ khó theo đúng?

LiDAR đo thời gian xung laser đi và trở lại, rồi ghép khoảng cách với hướng quét để dựng đám mây điểm. Dữ liệu ba chiều khác một bức ảnh màu ra sao?

InSAR so pha radar giữa các lần vệ tinh đi qua để tìm dịch chuyển theo đường nhìn. Vì sao một bản đồ nhiều màu chưa chắc cho thấy mặt đất đang lún?

Điện tâm đồ đo chênh lệch điện thế liên quan hoạt động điện của tim. Đường lên xuống không trực tiếp là sức co bóp hay dòng máu qua mạch.

Giọt dầu mang điện giúp Millikan đo một đơn vị điện tích rất nhỏ. Vì sao cần so nhiều trạng thái và nhiều giọt thay vì chỉ giữ một giọt đứng yên?

Một tia lửa ở máy phát và một khe nhỏ ở máy thu giúp Hertz khảo sát sóng điện từ. Vì sao nhận một tia lửa chưa đủ để kiểm tra toàn bộ dự đoán?

Maxwell dùng một lý thuyết trường thống nhất để nối điện, từ và ánh sáng. Tìm hiểu vai trò điện trường biến thiên và vì sao dự đoán khác phép đo của Hertz.

CCD gom điện tích do ánh sáng tạo trong từng điểm ảnh rồi chuyển các gói ấy tới mạch đọc. Vì sao ảnh điện tử cần cả cảm biến, trình tự đọc và xử lý tín hiệu?

Bardeen và Brattain tạo bộ khuếch đại bán dẫn năm 1947; Shockley phát triển tiếp ý tưởng transistor. Phát minh này thay đổi điện tử mà không tạo năng lượng từ hư không ra sao?

Leavitt nhận ra nhịp biến sáng của sao Cepheid liên hệ độ sáng thực. Vì sao quan hệ năm 1912 trở thành thước đo khoảng cách sau khi được hiệu chuẩn?

Raman đo phần ánh sáng tán xạ đổi năng lượng khi tương tác với dao động của vật chất. Phổ ấy cho dấu vết cấu trúc phân tử, nhưng không tự chứng minh có sự sống.

DAS dùng ánh sáng trở về từ sợi quang để đo biến dạng theo vị trí. Thời gian bay tìm đoạn sợi, pha cho dấu vết rung; vì sao sợi không phải một micro hoàn hảo?

Băng chuyển của máy Van de Graaff mang điện tích tới một quả cầu dẫn điện. Các lược thu điện và sự tích điện trên bề mặt làm điện thế tăng trong những giới hạn nào?

OLED dùng các lớp bán dẫn hữu cơ tự phát ánh sáng khi có dòng điện. Điều khiển điểm ảnh như thế nào mà không cần đèn nền, và vì sao vẫn có tổn hao cùng giới hạn tuổi thọ?

Khối lượng giảm chấn được ghép với kết cấu và chỉnh nhịp để nhận một phần năng lượng rung. Vì sao treo thêm một khối có thể giúp, nhưng không xóa mọi dạng rung của tòa nhà?

Người trên xích đu có thể cấp công bằng chuyển động cơ thể được phối hợp với nhịp đu. Vì sao thời điểm quan trọng, và vì sao không có năng lượng tự sinh trong dao động?

Bốn dây tách đường cấp dòng và đường đo điện áp để giảm ảnh hưởng điện trở dây nối. Vì sao đo ngay trên mẫu tốt hơn đo cả mẫu lẫn dây, và sai số nào vẫn còn?

Xung sáng chứa nhiều thành phần có thể tới đầu sợi ở thời điểm khác nhau, làm xung trải rộng. Vì sao đó khác mất năng lượng, và sợi đơn mode vẫn có thể có tán sắc?

Khí nóng bị ion hóa quanh tàu tái nhập có thể làm suy giảm hoặc phản xạ tín hiệu vô tuyến. Mất liên lạc phụ thuộc trạng thái plasma và tần số, không phải cứ tàu nóng là máy phát hỏng.