Dao động
Cần nắmMô tả dao động điều hòa; liên hệ li độ–vận tốc–gia tốc–năng lượng; giải thích tắt dần, cưỡng bức, cộng hưởng.
Dễ nhầmĐồng nhất pha với trạng thái; cho rằng cộng hưởng luôn có lợi.
Bài 1. Dao động điều hòaChọn gốc tại cân bằng và ghi chiều dương trước.Dễ nhầm: Mọi chuyển động qua lại đều là dao động điều hòa. → Chỉ khi li độ biến thiên theo sin/cos hoặc lực phục hồi tuyến tính trong miền phù hợp mới dùng mô hình điều hòa.Bài 2. Mô tả dao động điều hòaf=1/T; A cùng đơn vị với x.Dễ nhầm: T=2πf. → Đúng là f=1/T và ω=2πf=2π/T.Bài 3. Vận tốc, gia tốc trong dao động điều hòav sớm pha π/2 so với x theo dạng cos tương ứng.Dễ nhầm: Ở biên, gia tốc bằng 0 vì vật dừng. → Vận tốc bằng 0 tức thời, còn |a|=ω²A là lớn nhất và hướng về cân bằng.Bài 4. Bài tập về dao động điều hòaChuẩn hóa phương trình trước khi đọc.Dễ nhầm: Đọc A âm từ hệ số âm trước cos. → Biên độ dương; chuyển dấu âm vào pha bằng cộng π.Bài 5. Động năng. Thế năng. Sự chuyển hóa năng lượng trong dao động điều hòaWđ phụ thuộc v² nên không âm.Dễ nhầm: Ở biên, cơ năng bằng 0 vì v=0. → Chỉ động năng bằng 0; thế năng bằng cơ năng và cực đại.Bài 6. Dao động tắt dần. Dao động cưỡng bức. Hiện tượng cộng hưởngTắt dần là giảm biên độ, không phải tần số giảm theo cùng quy luật.Dễ nhầm: Dao động tắt dần nghĩa là chu kì cứ dài dần cho tới dừng. → Đặc trưng chính là biên độ/cơ năng giảm; tần số không nhất thiết giảm như vậy.Bài 7. Bài tập về sự chuyển hóa năng lượng trong dao động điều hòaChuẩn hóa bằng W để thấy tỉ lệ.Dễ nhầm: Wt=W/4 thì x=A/2 duy nhất. → Có hai vị trí x=±A/2.