Đèn ba cực dùng một lưới mảnh điều khiển tín hiệu điện lớn hơn ra sao?
Khám phá mở rộng – Vật lý 11
Đèn ba cực, hay triode, đặt một lưới điều khiển giữa cathode phát electron và anode thu electron. Thay đổi điện thế lưới làm dòng anode thay đổi; mạch tải có thể biến thay đổi dòng ấy thành tín hiệu điện áp lớn hơn. Năng lượng bổ sung do nguồn cấp cung cấp.
Một điện cực thêm làm đổi chức năng
Cathode được làm nóng để phát electron. Anode ở điều kiện điện thế phù hợp thu chúng. Nếu chỉ có hai điện cực, ta có một cấu trúc cơ bản để dẫn dòng theo điều kiện, nhưng chưa có một ngõ riêng thuận tiện điều khiển dòng ấy.
Lưới mảnh được đặt gần vùng electron bắt đầu rời cathode. Điện thế của nó ảnh hưởng điện trường và đường đi của electron, ngay cả khi nhiều electron không va trực tiếp vào dây lưới.
Điều khiển không đồng nghĩa chặn bằng một tấm cửa
Trong một cách làm việc khuếch đại thường gặp, lưới được phân cực âm so với cathode. Làm nó âm hơn thường giảm dòng anode; làm bớt âm có thể tăng dòng trong miền đang xét.
Tác dụng nằm ở điện trường, không phải một tấm lưới cơ học đóng mở lỗ. Nếu điện thế lưới đi sang chế độ khác, dòng lưới và đáp ứng cũng thay đổi; mô tả ngõ vào gần như không lấy dòng không đúng cho mọi trạng thái.
Dòng đổi được đọc thành tín hiệu ra
Khi dòng qua một tải thay đổi, điện áp trên tải thay đổi theo. Chọn điểm làm việc thích hợp giúp một tín hiệu nhỏ ở lưới tạo biến thiên điện áp đầu ra có ích. Với kiểu tải anode thông dụng, chiều biến thiên điện áp ra có thể ngược với điện áp vào.
Không phải mọi cách mắc triode đều có cùng độ khuếch đại hay đảo pha giống nhau. Chẳng hạn một cấu hình theo cathode có nhiệm vụ khác cấu hình lấy ra ở anode.
Một ví dụ ứng dụng là tầng tiền khuếch đại dùng đèn trong thiết bị âm thanh. Bài giải nguyên lý, không hướng dẫn chạm mạch có điện áp cao.
Hiểu lầm: tín hiệu nhỏ tự đẻ thêm năng lượng khi đi qua đèn. Nó chỉ điều khiển cách năng lượng từ nguồn được đưa vào tải; đèn và phần nung vẫn tiêu thụ công suất và tỏa nhiệt.
Ghi nhớ: cathode phát, lưới điều khiển, anode thu; nguồn và tải mới hoàn thành chức năng khuếch đại.
Đọc thêm
- Diode chân không dẫn điện bất đối xứng nhờ cathode nóng như thế nào?
- Vì sao bộ khuếch đại kéo–đẩy class AB vẫn cần dòng điện khi không có tiếng?