Lỗ thông hơi của loa bass-reflex tăng tiếng trầm nhờ điều gì?
Khám phá mở rộng – Vật lý 11
Không khí trong cổng loa và độ nén của khí trong thùng tạo một hệ cộng hưởng. Khi được phối hợp với củ loa, cổng có thể đóng góp đáng kể vào âm phát ra quanh một dải tần đã chọn. Lỗ ấy không chỉ là cửa thoát nhiệt, cũng không tạo thêm năng lượng ngoài điện cấp cho hệ.
Cổng có khối khí dao động riêng
Khí trong và gần cổng có quán tính, còn khoang khí trong thùng có tính đàn hồi do nén–giãn. Hai vai trò gợi mô hình khối lượng–lò xo, nhưng hệ thật còn có củ loa, tổn hao và đường truyền âm.
Kích thước cổng, thể tích thùng và các yếu tố hình học ảnh hưởng tần số chỉnh. Do đó khoét thêm một lỗ bất kỳ không tự tạo thùng bass-reflex có đáp ứng tốt.
Màng loa và cổng phối hợp theo tần số
Gần vùng chỉnh phù hợp, không khí ở cổng có thể dao động mạnh và đóng góp nhiều âm, trong khi biên độ chuyển động của màng loa giảm tương đối. Ngoài dải ấy, quan hệ pha và biên độ thay đổi; không phải cổng luôn cộng thêm bass như nhau.
Đây là khác biệt giữa giải thích một chai có tần số cộng hưởng và thiết kế một hệ loa hoàn chỉnh. Hệ cần cân bằng đáp ứng của nguồn kích với khoang và cổng.
Vì sao đôi khi nghe tiếng phì?
Dòng khí qua cổng quá mạnh có thể tạo nhiễu động và tiếng phụ. Hình miệng loe và kích thước được dùng để quản lý dòng, nhưng không xóa mọi giới hạn công suất.
Ví dụ, thay vị trí loa trong phòng có thể làm bass nghe khác ngay khi cổng không đổi. Phản xạ phòng và vị trí nghe cùng tham gia; không nên dùng trải nghiệm ở một góc để suy mọi đặc tính riêng của loa.
Hiểu lầm: nhét kín cổng chỉ làm bụi không vào mà âm giữ nguyên. Việc đó thay đổi điều kiện cộng hưởng và đáp ứng toàn hệ, nên chỉ nên hiểu theo thiết kế và hướng dẫn của sản phẩm.
Ghi nhớ: cổng là phần tử âm học, thùng là phần đàn hồi, củ loa cấp kích thích; hiệu quả tập trung trong miền tần số chứ không miễn phí trên toàn phổ.
Đọc thêm
- Vì sao tiếng thổi ngang miệng chai đổi cao độ khi mức nước đổi?
- Loa điện biến dòng điện thành chuyển động màng loa