Radio AM và FM gửi âm thanh bằng hai cách khác nhau thế nào?
Vật lý 11 • Khám phá mở rộng
AM và FM đưa thông tin lên sóng mang bằng thay đổi những đặc điểm khác nhau: AM thay đổi biên độ, còn FM thay đổi tần số tức thời. Máy thu nhận tín hiệu rồi giải điều chế để phục hồi thông tin dùng cho âm thanh. Sóng vô tuyến đi tới anten không phải chính sóng âm mà tai nghe được. [1]
Sóng mang và thông tin có hai vai trò
Một sóng mang dao động nhanh được biến đổi theo tín hiệu cần truyền. Khi tiếng nói thay đổi, mạch phát làm biến đổi sóng mang theo quy tắc đã chọn.
Với AM lý tưởng, độ lớn của dao động nhanh được điều chỉnh. Hình bao của sóng có thể mang dạng biến thiên của tín hiệu. Với FM lý tưởng, biên độ được giữ còn khoảng thời gian giữa các chu kỳ thay đổi theo tín hiệu. [1]
Đổi tần số không đồng nghĩa đổi giọng thành một nốt duy nhất
Tần số của sóng mang cao hơn rất nhiều miền âm thanh. Thay đổi tần số tức thời dùng để mã hóa tín hiệu, rồi được mạch máy thu chuyển lại thành một tín hiệu có biến thiên âm tần.
Loa tiếp tục biến tín hiệu điện thành chuyển động tạo sóng âm. Vì vậy tai không phải một anten nghe trực tiếp tần số vô tuyến; có cả quá trình chuyển dạng thông tin ở giữa.
Điều gì phải được giữ đúng?
Máy thu phải phù hợp kiểu điều chế và tín hiệu nhận. Chỉ gọi hai tín hiệu là sóng điện từ chưa đủ để bảo đảm một mạch giải được cả hai.
Mô tả biên độ không đổi của FM là mô hình tín hiệu lý tưởng; đường truyền và thiết bị thật vẫn có thể làm mức tín hiệu đổi. AM cũng không đơn giản là sóng càng lớn thì mọi âm nghe càng cao. Tách biên độ, tần số sóng mang và nội dung âm thanh giúp tránh những nhầm lẫn này mà không cần học một chuỗi công thức.
Kết nối với bài học
Bài học nền tảng: Sóng điện từ.
Đọc thêm: Sóng điện từ truyền trong chân không được không.
Chương trình Vật lý 11 · Trợ lý AI Ước Mơ Lớn.