Đo bóng trên mặt đất và trên bậc thềm có phải cùng một mặt đo không?
Quan sát bầu trời cần phân biệt vật thật, hình biểu diễn và góc nhìn từ Trái Đất; hình trong bài không nhất thiết cùng tỉ lệ kích thước hoặc khoảng cách.
Trả lời trọng tâm
Bóng trên các bề mặt khác độ cao hoặc khác độ nghiêng không tự cho số đo có thể so như cùng một mặt phẳng. Khi theo dõi trong ngày, cần chọn mặt đo và cách đánh dấu rõ ràng. Nếu bóng vượt sang một bề mặt khác, ghi điều kiện ấy thay vì ghép số tùy tiện.
Tình huống và cách phân tích
Bóng ban đầu nằm trên sân phẳng, về sau kéo lên bậc thềm. Đo dọc các bề mặt đó không còn là cùng loại đoạn phẳng với lượt đầu, nên cần giải thích giới hạn của phép so.
Cách tự kiểm tra
Quan sát từ vị trí an toàn và ghi thời điểm, hướng nhìn, thời tiết. Không nhìn thẳng Mặt Trời, không chĩa kính lúp hay kính thiên văn về Mặt Trời. Khi dùng mô hình, nêu rõ chi tiết nào đã được giản lược thay vì coi hình vẽ là bản sao chính xác của vũ trụ.
Khi trình bày kết quả, hãy giải thích vì sao dữ kiện trong tình huống đủ hoặc chưa đủ để kết luận. Nếu phải bổ sung giả thiết, ghi giả thiết ấy riêng; đừng biến một dự đoán thành số đo đã quan sát.
Điều dễ nhầm
Không leo bậc cao hoặc ra nơi nguy hiểm để cố lấy đủ bóng.
Đọc hình
Bóng cọc đi từ sân phẳng lên bậc thềm nên không còn nằm trên cùng mặt đo. Hình chỉ minh họa tình huống và các điều kiện đang xét, không phải bản vẽ theo tỉ lệ.