Khám phá Vật lý lớp 6

Một mét không còn phụ thuộc thanh thước mẫu. Khám phá cách ánh sáng trong chân không tạo chuẩn chiều dài và vì sao thước thật vẫn có sai số.

Một giây có liên hệ gì với cesium-133? Hiểu nhịp sóng tham chiếu của đồng hồ nguyên tử, tránh nhầm nguyên tử quay như kim đồng hồ.

Kilôgam được định nghĩa bằng hằng số Planck từ năm 2019. Tìm hiểu vì sao bỏ quả cân mẫu và vì sao một cân bếp vẫn cần kiểm tra, hiệu chuẩn.

Mặt Trăng có tự quay: nó quay đồng bộ với chuyển động quanh Trái Đất. Hiểu vì sao ta thấy gần cùng một mặt và vì sao mặt xa không tối mãi.

Phần tối của trăng lưỡi liềm sáng mờ nhờ ánh sáng phản xạ từ Trái Đất. Theo đường đi Mặt Trời–Trái Đất–Mặt Trăng để hiểu ánh sáng thứ cấp.

Phobos quanh Sao Hỏa nhanh hơn hành tinh tự quay nên chuyển động nhìn thấy khác Mặt Trăng của ta. Hiểu “mọc phía tây” bằng góc nhìn tương đối.

Galileo nhận ra các vệ tinh Sao Mộc bằng quan sát lặp nhiều đêm, không chỉ một ảnh kính thiên văn. Khám phá vì sao các điểm sáng trở thành bằng chứng mới.

Nhiều cân điện tử dùng cảm biến lực có điện trở thay đổi khi biến dạng. Theo đường tín hiệu từ vật đặt lên cân đến số kilogram trên màn hình.

Trái Đất gần hình cầu nhưng hơi phình ở xích đạo và không có bề mặt hoàn toàn đều. Phân biệt mô hình quả cầu, ellipsoid và hình dạng địa hình thực.

Năm nhuận giữ lịch Gregorian gần nhịp các mùa dù một năm thiên văn không có số ngày nguyên. Hiểu lý do quy tắc bốn năm và các ngoại lệ thế kỷ.

Mèo có thể đổi tư thế khi rơi nhờ chuyển động phối hợp của cơ thể. Vì sao bảo toàn chuyển động quay không buộc một cơ thể mềm giữ nguyên hướng?

Mây dạ quang ở rất cao vẫn có thể nhận ánh nắng sau hoàng hôn. Vì sao người đứng trong vùng tối còn thấy những dải mây xanh trắng trên nền trời?

Mặt Trăng ở chân trời có thể trông khổng lồ do cách ta cảm nhận cảnh vật. Phân biệt ảo giác này với siêu trăng và sự biến dạng ảnh do khí quyển.

Giọt mưa lớn thường dẹt ở đáy thay vì nhọn như biểu tượng. Sức căng bề mặt và tác dụng của không khí phối hợp tạo hình giọt như thế nào?

Sáu hướng của tinh thể tuyết bắt nguồn từ cách nước sắp xếp thành băng. Nhiệt độ và hơi nước làm nhánh phát triển khác nhau, không phải mọi bông đều hoàn hảo.

Chân tắc kè có nhiều đầu tiếp xúc cực nhỏ giúp tận dụng lực giữa các phân tử. Vì sao mặt kính nhẵn vẫn bám được mà không cần giác hút hoặc lớp keo lỏng?

Hành tinh xa có thể để lại dấu vết trong độ sáng và phổ của sao dù chưa hiện thành một chấm riêng. Các phép đo ấy phát hiện được gì và cần xác nhận ra sao?

Đổi vị trí quan sát làm sao gần lệch nhẹ so với nền sao xa: đó là thị sai. Vì sao độ lệch này giúp đo khoảng cách mà không cần bay tới ngôi sao?

Đồng hồ Mặt Trời đọc vị trí Mặt Trời địa phương, còn đồng hồ dân dụng theo giờ quy ước. Kinh độ và chuyển động quanh Mặt Trời tạo những chênh lệch nào?

Kính nhiều lớp dùng một lớp xen giữa để giữ các mảnh khi kính nứt. Vì sao giữ mảnh và chống nứt là hai chức năng khác nhau, và kính vẫn có giới hạn?

Ổ đỡ khí dùng một màng khí có áp suất để đỡ tải và giảm tiếp xúc rắn. Vì sao vật lướt nhẹ vẫn cần nguồn khí, điều kiện bề mặt và giới hạn tải?

Một tuyến ngắn trên mặt cầu có thể cong khi vẽ lên bản đồ. Hiểu cung đường tròn lớn, biến dạng phép chiếu và giới hạn của mô hình Trái Đất hình cầu.

Các gờ tuyết sastrugi là dấu vết của gió vận chuyển và tạo hình mặt tuyết. Hiểu vì sao đường gờ không phải một tinh thể lớn hay dấu đóng băng của sóng nước.

Du xích dùng hai dãy vạch hơi khác bước để làm rõ phần lẻ trên thước. Hiểu nguyên lý trùng vạch và vì sao đọc tinh hơn chưa bảo đảm phép đo chính xác hơn.

Trước kính thiên văn, Tycho Brahe đo hướng và vị trí thiên thể bằng dụng cụ ngắm có thang đọc. Khám phá vai trò của độ ổn định, kích thước và quan sát lặp lại.

Vành đai Sao Thổ trông liền nhưng gồm nhiều hạt có quỹ đạo riêng. Vì sao phần trong và phần ngoài không quay như một chiếc đĩa cứng?

Một ngày có thể được đo theo sao xa hoặc theo Mặt Trời. Nhịp quay và quỹ đạo đặc biệt của Sao Thủy khiến ngày Mặt Trời dài hơn năm ra sao?

Mặt Trăng có lớp khí cực loãng và những đêm dài. Hiểu vì sao bề mặt chênh nhiệt mạnh mà không cần một không khí nóng bao quanh.

Khóa dán móc vòng giữ hai mặt nhờ nhiều chỗ mắc cơ học. Vì sao ấn giúp nối, bóc giúp tháo và cách chịu tải khác băng keo?

Sao Thiên Vương có trục quay nghiêng rất mạnh so với quỹ đạo. Khám phá vì sao một vùng cực có thể nhận ánh sáng lâu mà hành tinh vẫn đang tự quay.