Hành tinh lớn nhất có phải là hành tinh xa Mặt Trời nhất không?
Quan sát bầu trời cần phân biệt vật thật, hình biểu diễn và góc nhìn từ Trái Đất; hình trong bài không nhất thiết cùng tỉ lệ kích thước hoặc khoảng cách.
Trả lời trọng tâm
Kích thước của hành tinh và vị trí theo khoảng cách tới Mặt Trời là hai thuộc tính riêng. Không nên sắp thứ tự gần xa bằng cách nhìn đường kính các hình tròn. Cần dùng dữ liệu vị trí phù hợp, không lấy một bảng kích thước thay cho bảng khoảng cách.
Tình huống và cách phân tích
Trong tám hành tinh, Sao Mộc lớn nhất về kích thước, còn Sao Hải Vương ở xa Mặt Trời nhất theo thứ tự quen thuộc. Hai vai trò không thuộc cùng một hành tinh chỉ vì hình Sao Mộc được vẽ lớn.
Cách tự kiểm tra
Quan sát từ vị trí an toàn và ghi thời điểm, hướng nhìn, thời tiết. Không nhìn thẳng Mặt Trời, không chĩa kính lúp hay kính thiên văn về Mặt Trời. Khi dùng mô hình, nêu rõ chi tiết nào đã được giản lược thay vì coi hình vẽ là bản sao chính xác của vũ trụ.
Khi trình bày kết quả, hãy giải thích vì sao dữ kiện trong tình huống đủ hoặc chưa đủ để kết luận. Nếu phải bổ sung giả thiết, ghi giả thiết ấy riêng; đừng biến một dự đoán thành số đo đã quan sát.
Điều dễ nhầm
Sơ đồ hình tròn lớn nhỏ cần có nhãn rõ, không tự suy khoảng cách từ cỡ ảnh.
Đọc hình
Dãy hành tinh với Sao Mộc lớn nhất và Sao Hải Vương nằm xa Mặt Trời nhất trong thứ tự. Hình chỉ minh họa tình huống và các điều kiện đang xét, không phải bản vẽ theo tỉ lệ.