Vì sao có những đám mây vẫn sáng khi Mặt Trời đã lặn?

Khoa học tự nhiên 6 – phần Vật lý • Khám phá mở rộng

Một số mây rất cao vẫn nhận ánh sáng Mặt Trời khi nơi người quan sát và lớp khí quyển thấp đã tối. Chúng tán ánh sáng ấy tới mắt, nên trông như sáng trong đêm. Mây dạ quang không phải tự phát ánh sáng như bóng đèn. [1]

Cao hơn làm đổi lúc bị khuất nắng

Mặt Trời lặn đối với người đứng trên đất không có nghĩa toàn bộ không khí phía trên lập tức hết nắng. Vì Trái Đất cong, một vùng ở đủ cao có thể còn được chiếu trong khi mặt đất bên dưới đã vào bóng tối.

Hình dung ngọn núi còn sáng lúc thung lũng đã tối giúp hiểu hình học ấy. Mây dạ quang nằm cao hơn núi rất nhiều; ví dụ chỉ gợi việc hai độ cao không cùng lúc khuất nắng.

NASA mô tả những đám mây này thường ở khoảng 80 km, trong tầng trung lưu của khí quyển. [1][2] Không nên gán độ cao đó cho tất cả mây ta nhìn thấy sau hoàng hôn.

Những hạt băng rất nhỏ

Trong môi trường thích hợp, hơi nước đóng băng quanh các hạt bụi trong tầng khí quyển ấy. NASA mô tả vai trò của bụi thiên thạch và các dải mây băng mỏng, thường trông xanh trắng. [2]

Từ “dạ quang” đặt tên cho vẻ ngoài khi trời tối, không chứng minh cơ chế phát quang của đom đóm. Một vật phản xạ hoặc tán xạ ánh sáng vẫn có thể nổi rõ trên nền tối.

Vì sao không gặp mỗi tối?

Cần có mây băng ở đúng vùng, nguồn nắng và nền trời đủ tối. Hiện tượng thường được quan sát theo mùa ở vĩ độ cao; có những ghi nhận ở vĩ độ thấp hơn trong một số mùa. [1][2] Đó không phải lời hứa có thể thấy tại bất cứ địa điểm nào ở Việt Nam.

Cũng không thể nhận chắc một đám mây dạ quang chỉ vì ảnh có màu xanh. Phơi sáng máy ảnh, mây thường và ánh sáng nhân tạo đều làm vẻ ngoài cần được xem trong bối cảnh.

Cách nhớ là trời tối ở chỗ mình chưa đồng nghĩa tối ở mọi độ cao. Quan sát một vệt mây sau hoàng hôn có thể mở ra câu hỏi về hình dạng Trái Đất, đường ánh sáng và cấu trúc khí quyển.

Kết nối với bài học

Bài học nền tảng: Năng lượng và sự truyền năng lượng.

Đọc thêm: Vì sao Mặt Trăng sáng.

Chương trình Khoa học tự nhiên 6 – phần Vật lý · Trợ lý AI Ước Mơ Lớn.