Vì sao mặt đất Mặt Trăng nóng và lạnh rất khác giữa ngày và đêm?

Khoa học tự nhiên 6 – phần Vật lý • Khám phá mở rộng

Mặt đất Mặt Trăng chênh nhiệt rất mạnh giữa nắng và bóng tối vì lớp khí quanh nó quá loãng để vận chuyển nhiệt như khí quyển Trái Đất, còn ngày và đêm kéo dài. Bề mặt nhận năng lượng khi được chiếu sáng và thải năng lượng bằng bức xạ cả khi không có ánh nắng. [1][2]

Nắng nóng một mặt đất, không phải cả bầu không khí

Trên Trái Đất, khí quyển và nước góp phần chuyển năng lượng giữa các nơi. Mặt Trăng không có lớp khí dày với gió và thời tiết tương tự. Vùng nhận nắng vì thế không chia sẻ nhiệt với vùng tối theo cùng cách.

Mặt đất có thể nóng dù không có một khối không khí nóng đáng kể bao quanh. Nhiệt độ bề mặt và nhiệt độ một lớp khí là hai thông tin khác nhau, không nên đổi tên cho nhau.

Ban đêm vẫn có đường thoát năng lượng

Chân không không chặn bức xạ nhiệt. Sau khi nắng rời vùng đất, bề mặt tiếp tục phát năng lượng ra không gian và nguội đi. Ngày–đêm dài cho quá trình làm nóng hoặc nguội diễn ra lâu hơn một khoảng tối ngắn.

Đất và đá cũng có độ dẫn nhiệt, khả năng giữ nhiệt và tính chất phát xạ khác nhau. Không phải mọi vật tại một nơi đều có nhiệt độ y hệt chỉ vì cùng được gọi là “ở trên Mặt Trăng”.

Không có một nhiệt độ duy nhất cho toàn Mặt Trăng

Vĩ độ, góc nắng, bóng địa hình, thời điểm và độ sâu dưới đất đều ảnh hưởng. Đáy một hố ở vùng cực có bóng tối lâu dài khác một vùng gần xích đạo đang được chiếu nắng. [1]

Mặt Trăng vẫn có một ngoại quyển rất thưa, nên nói “hoàn toàn không có phân tử khí” quá tuyệt đối. [2] Điều quan trọng cho câu hỏi nhiệt là lớp ấy không giữ và phân phối năng lượng như một khí quyển dày, chứ không phải cần xóa mọi hạt khí mới giải thích được chênh lệch.

Kết nối với bài học

Bài học nền tảng: Năng lượng và sự truyền năng lượng.

Đọc thêm: Bức xạ nhiệt truyền được qua chân không vì sao.

Chương trình Khoa học tự nhiên 6 – phần Vật lý · Trợ lý AI Ước Mơ Lớn.