Vì sao những dải nắng qua mây trông như xòe thành quạt?
Khám phá mở rộng – Vật lý/KHTN 7
Những dải nắng qua mây trông như xòe thành quạt chủ yếu do phối cảnh. Các vùng sáng và bóng mây gần song song ở quy mô cảnh, nhưng khi nhìn dọc theo chúng, những phần xa trông hội tụ giống các đường song song trong một bức ảnh.
Mây chia ánh sáng thành các vùng
Mây che một phần ánh sáng và để ánh sáng qua những khoảng khác. Hạt và khí trong môi trường tán xạ một phần ánh sáng tới người quan sát, giúp các vùng sáng hiện rõ bên cạnh vùng tối.
Đường tia trong một hình vẽ là một đường lý tưởng để mô tả truyền ánh sáng. Dải nắng nhìn thấy là một vùng trong không gian có độ sáng khác xung quanh, không phải một sợi vật chất treo từ mây xuống đất.
Song song vẫn có thể trông hội tụ
Hai bên một con đường thẳng có thể gần song song nhưng trông như tiến tới cùng một điểm ở xa. Những dải nắng cũng chịu tác dụng phối cảnh khi nhìn từ vị trí thích hợp.
Nguồn sáng ở rất xa khiến các hướng tới trong vùng cảnh gần song song. Việc chúng trông xòe không đủ kết luận Mặt Trời nằm sát phía sau đám mây như một chiếc đèn gần.
Hình dung so một ảnh nhìn dọc con đường với một bản đồ nhìn từ trên xuống. Cùng một cấu trúc có thể cho cảm giác hình học khác khi đổi góc nhìn. Ảnh các dải nắng từ trên cao cũng giúp làm rõ quan hệ này.
Điều gì khiến chúng nổi bật?
Tương phản giữa vùng sáng tối, lượng vật chất tán xạ và góc nhìn ảnh hưởng độ rõ. Không phải cứ có mây là mọi dải đều hiện giống nhau. Cũng không thể dùng độ sáng một dải để suy trực tiếp khoảng cách của nguồn.
Hiểu lầm: mọi đường trông gặp nhau đều thực sự cắt nhau tại đó. Một điểm hội tụ có thể là kết quả của phép chiếu cảnh lên mắt hoặc ảnh.
Ghi nhớ: mây tạo vùng sáng tối; tán xạ giúp thấy chúng; phối cảnh làm các hướng gần song song trông xòe ra.
Đọc thêm
- Vì sao có những đám mây vẫn sáng khi Mặt Trời đã lặn?
- Vì sao Mặt Trăng gần chân trời trông lớn hơn dù không phình ra?