Công tắc nhiệt tự ngắt rồi đóng lại khi nguội bằng cách nào?
Khám phá mở rộng – Vật lý 8
Một công tắc nhiệt tự hồi có thể dùng phần tử lưỡng kim đổi hình dạng để mở tiếp điểm khi nóng và đóng lại sau khi nguội đủ. Nó biến thông tin nhiệt độ thành trạng thái mạch điện. Khác một nhiệt kế chỉ báo số đo, cơ cấu này còn trực tiếp tham gia điều khiển.
Nóng lên làm tiếp điểm đổi trạng thái
Lưỡng kim gồm hai kim loại liên kết có đáp ứng giãn nở khác nhau. Trong những thiết kế dùng đĩa bật, biến đổi ứng suất làm đĩa chuyển nhanh sang hình cong khác khi đạt điều kiện thiết kế, tác động lên tiếp điểm.
Với kiểu bảo vệ hoặc điều khiển ngắt khi nóng, tiếp điểm mở làm ngừng cấp điện cho phần được nối qua nó. Khi phần tử nguội tới ngưỡng hồi, cơ cấu có thể trở lại và nối mạch. Nguồn điện cung cấp năng lượng cho bộ gia nhiệt; đĩa lưỡng kim giữ vai trò cảm nhận và chuyển mạch.
Vì sao không đóng và ngắt đúng cùng một nhiệt độ?
Nhiều cơ cấu có một khoảng chênh giữa nhiệt độ mở và nhiệt độ đóng lại. Nhờ vậy, một biến động rất nhỏ quanh một điểm không nhất thiết làm tiếp điểm liên tục đổi trạng thái.
Hãy hình dung quy tắc bật sưởi khi đủ lạnh và tắt khi đã ấm hơn. Hai điều kiện tạo một khoảng hoạt động. Đây là cách nhớ trực giác về điều khiển có hai ngưỡng, không phải lời khẳng định mọi thiết bị dùng đúng cùng cơ cấu.
Nhiệt độ vẫn có thể dao động
Sau khi ngắt điện, vật nóng còn năng lượng và tiếp tục trao đổi nhiệt. Sau khi đóng điện, cần thời gian để nhiệt truyền tới vùng cảm nhận. Vì vậy, duy trì nhiệt bằng đóng ngắt không có nghĩa mọi điểm trong thiết bị giữ chính xác một nhiệt độ bất biến.
Một số đồ gia dụng có đèn báo chu kỳ gia nhiệt. Tuy nhiên, ý nghĩa từng đèn phụ thuộc mẫu máy; đèn tắt không luôn đồng nghĩa thiết bị đã mất điện hoàn toàn.
Hiểu lầm: mọi công tắc nhiệt đều tự đóng lại khi nguội. Có loại phải đặt lại bằng tay, loại đóng khi nóng để bật quạt, và bộ điều khiển điện tử dùng cảm biến khác. Cần biết đúng thiết kế.
Ghi nhớ: cảm nhận nhiệt, đổi tiếp điểm, thay cấp điện, chờ đáp ứng nhiệt; ngưỡng ngắt và ngưỡng hồi có thể khác nhau.