Đồng hồ so cơ biến dịch chuyển rất nhỏ thành góc quay của kim ra sao?
Khám phá mở rộng – KHTN, phần Vật lý 8
Trong đồng hồ so cơ kiểu đầu đo tịnh tiến, đầu chạm dịch chuyển kéo theo một thanh răng. Hệ bánh răng biến chuyển động đó thành góc quay của kim trên mặt số. Kim đi một cung dễ nhìn dù đầu đo chỉ dịch một đoạn nhỏ.
Khuếch đại biểu diễn không phải tạo thêm khoảng cách
Tỉ số truyền của bộ bánh răng được chọn để một lượng dịch chuyển đầu đo ứng với một góc quay phù hợp. Khi đó thang số ghi theo đơn vị chiều dài, dù mắt đang quan sát chuyển động quay.
Một số đồng hồ còn có kim phụ theo dõi số vòng của kim chính. Nếu không biết cách đếm vòng và miền đo, một vị trí kim giống nhau có thể bị diễn giải sai thành cùng một độ dịch chuyển.
Vì sao thường đặt mốc trên một vật chuẩn?
Đồng hồ so đặc biệt hữu ích để nhận chênh lệch so với vị trí tham chiếu. Sau khi xác lập mốc trên bề mặt chuẩn phù hợp, số chỉ thay đổi cho biết đầu đo đã dịch thêm hay bớt theo hướng đo.
Ví dụ, đầu đo tì lên một mặt đang được dịch qua có thể cho thấy độ cao tương đối biến thiên. Nhưng đồ gá, cách đặt vật và hình học tiếp xúc quyết định sự biến thiên ấy có thực sự đại diện cho đặc tính cần kiểm tra hay không.
Đầu đo đặt xiên có thể đọc sai ý nghĩa
Cơ cấu đọc dịch chuyển theo trục của chính nó. Nếu chuyển động cần đo không cùng phương hoặc điểm chạm đổi hình học, không được mặc định số chỉ bằng toàn bộ dịch chuyển cần biết.
Lò xo tạo lực tiếp xúc, ma sát và khe hở bộ truyền cũng ảnh hưởng độ lặp. Độ chia rất nhỏ vì thế không có nghĩa bỏ qua gá đặt, hiệu chuẩn hoặc đổi chiều tiếp cận.
Hiểu lầm: nhìn kim dao động trên một chi tiết là đã biết ngay chi tiết sai ở đâu. Đồng hồ chỉ cung cấp một tín hiệu chuyển vị trong cấu hình đo; kết luận cần hiểu cấu hình đó.
Ghi nhớ: đầu chạm nhận chuyển động, bánh răng đổi nó thành góc kim, chuẩn và hình học biến góc kim thành phép so có nghĩa.
Đọc thêm
- LVDT đo độ dịch chuyển bằng một lõi sắt di động ra sao?
- Du xích giúp thước cặp đọc phần nhỏ hơn một vạch bằng cách nào?