Vì sao ghép hai vật liệu không luôn cho khối lượng riêng bằng trung bình hai số?
Trả lời trọng tâm
Khối lượng riêng cả khối ghép là tổng khối lượng chia tổng thể tích được xét. Nếu hai phần chiếm thể tích khác nhau, vai trò của chúng không ngang nhau như hai số trong phép lấy trung bình đơn giản. Cần biết lượng từng phần.
Ví dụ và phân tích
Mô hình phần A có D=2 g/cm³, V=10 cm³; phần B có D=8 g/cm³, V=30 cm³. Khối lượng tổng là 20+240=260 g, thể tích cộng 40 cm³ nên D chung 6,5 g/cm³, không phải 5.
Cách kiểm tra
Tô hai phần trên hình và lập bảng khối lượng, thể tích trước khi cộng. Bài dùng khối ghép liền không có khe; không thay bằng trộn hai chất lỏng rồi mặc định thể tích cộng như nhau.
Ứng dụng
Phép trung bình cần đúng trọng số và đúng đại lượng. Biết hai vật liệu thành phần vẫn chưa đủ xác định tính chất cả bộ khi chưa biết chúng được dùng bao nhiêu.
Điều kiện và giới hạn
Khe khí, lỗ rỗng, biến dạng và cách chọn thể tích bao ngoài có thể đổi kết quả. Ví dụ không dự đoán vật liệu mới do phản ứng hoặc hòa trộn, chỉ tính một khối ghép theo dữ kiện.
Đọc hình
Khối ghép có phần A 10 cm³ và phần B 30 cm³, nhãn D=2 và 8 g/cm³; ghi khối lượng 20+240 g, tổng thể tích 40 cm³ và D chung 6,5 g/cm³. Hình chỉ minh họa mô hình, không phải ảnh đo thực nghiệm.