Vì sao treo biển bằng hai dây không bảo đảm mỗi dây chịu nửa tải?
Trả lời trọng tâm
Hai dây chỉ chia đều tải trong những điều kiện đối xứng phù hợp. Vị trí trọng tâm và điểm treo quyết định xu hướng quay của biển; dây xiên còn có thành phần lực theo phương ngang. Vì vậy không nên chỉ thấy hai dây rồi chia trọng lượng cho hai.
Ví dụ và phân tích
Xét thanh ngang nhẹ có hai dây thẳng đứng cách nhau 60 cm. Tải 12 N đặt cách dây trái 20 cm, cách dây phải 40 cm. Để cân bằng moment, lực đỡ bên phải là 4 N và bên trái 8 N; tổng vẫn bằng 12 N. Tải gần bên trái khiến bên này đỡ nhiều hơn.
Cách kiểm tra
Làm mô hình thanh nhẹ và các vật nhỏ, treo thấp trên khay. Đánh dấu vị trí tải và hai điểm treo; dịch tải chậm rồi quan sát số chỉ hai lực kế nếu có. Không thử treo đồ nặng phía trên người.
Ứng dụng
Khi đọc sơ đồ giá treo, phải kiểm tra cả tổng lực và khả năng quay. Phép chia đều chỉ là một trường hợp đặc biệt của cân bằng, không phải quy tắc cho mọi hệ hai dây.
Điều kiện và giới hạn
Ví dụ dùng dây thẳng đứng, thanh nhẹ và cân bằng tĩnh. Nếu tính trọng lượng thanh hoặc dây xiên thì phải bổ sung lực tương ứng; không dùng số liệu mô hình để chọn dây lắp biển thật.
Đọc hình
Thanh ngang có tải 12 N cách trái 20 cm, cách phải 40 cm; hai lực đỡ 8 N và 4 N hướng lên. Hình chỉ minh họa mô hình, không phải ảnh đo thực nghiệm.