Biết
c²=a²+b²
TOÁN 8TAM GIÁC ĐỒNG DẠNG • CHƯƠNG 9
Bài học biến định lí Pythagore thuận và đảo, tính cạnh tam giác vuông, nhận biết tam giác vuông và bài toán khoảng cách thành một quy trình có thể nhìn, giải thích, luyện tập và tự kiểm.
“Đồng dạng đúng bắt đầu từ đúng cặp đỉnh tương ứng.”Mở phòng lab đồng dạng – Pythagore ↓
Đọc đúng dữ kiện và điều kiện.
Chọn định nghĩa hoặc tính chất phù hợp.
Giải từng bước, không làm tròn hay suy diễn sớm.
Kiểm ngược trước khi kết luận.
Học sinhTự học từng bước
Phụ huynhĐồng hành đúng cách
Giáo viênDùng ngay trên lớp
Gia sư30 tình huống
Bài học biến định lí Pythagore thuận và đảo, tính cạnh tam giác vuông, nhận biết tam giác vuông và bài toán khoảng cách thành một quy trình có thể nhìn, giải thích, luyện tập và tự kiểm. Bài học tổ chức theo chu trình quan sát → giải thích → luyện có gợi ý → tự kiểm, giúp học sinh yếu có đường đi rõ và học sinh khá giỏi vẫn có tầng mở rộng.
c²=a²+b²
Lấy căn dương
Nhận biết tam giác vuông
Khoảng cách thẳng
Máy khóa cạnh tương ứngMột chiều tỉ số từ đầu đến cuối
TỈ SỐ ĐỒNG DẠNGk=1,59/6
CẠNH ẢNH1510×1,5
Pythagore đúng phạm viChỉ mở từ Bài 35
Kiểm đảo: ba cạnh tạo tam giác vuông.
Trong tam giác vuông, bình phương cạnh huyền bằng tổng bình phương hai cạnh góc vuông.
Độ dài cạnh huyền là √(a²+b²); cạnh góc vuông là √(c²−a²).
Nếu bình phương cạnh lớn nhất bằng tổng bình phương hai cạnh còn lại thì tam giác vuông.
Mô hình hóa đường chéo, chiều cao hoặc khoảng cách thành tam giác vuông.
Chỉ áp dụng công thức bình phương cạnh khi đã xác định cạnh huyền hoặc cạnh lớn nhất đúng.
Kiểm khung kệ, mái che và các chi tiết tam giác có cùng kích thước.
Vẽ hình, tính góc và trình bày chứng minh từng bước có căn cứ.
Nhận cấu trúc tam giác trong biển báo, giàn đỡ và vật dụng.
Dùng tính ổn định của tam giác trong mô hình và thiết bị đo.
Kiểm hai chi tiết bằng nhau mà không cần chồng trực tiếp.
Đối chiếu cạnh, góc và đường trung trực trong kiểm tra sản phẩm.
Quan sát cấu trúc cân, đối xứng trong lá, cánh và tinh thể.
Kỹ sư, kiến trúc sư, thợ mộc và trắc địa dùng chứng minh tam giác.
THUẬN: c là cạnh đối góc vuông.
TÍNH CẠNH: Độ dài không âm.
ĐẢO: Cạnh lớn nhất trước.
ỨNG DỤNG: Đúng đơn vị.
Mẫu 4: Tam giác có ba cạnh 6, 8, 10. Kiểm có vuông không.
Phân tích: Sắp cạnh lớn nhất rồi so bình phương.
Kết quả: 6²+8²=10², nên tam giác vuông với cạnh huyền 10.
Kiểm tra: Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông.
Cách khác: Chia cả ba cạnh cho 2 để nhận bộ 3–4–5.
Trợ lý tam giác đồng dạngPhạm vi: Bài 35
Trọng tâm là định lí Pythagore thuận và đảo, tính cạnh tam giác vuông, nhận biết tam giác vuông và bài toán khoảng cách.
Khóa tam giác vuông hoặc sắp cạnh → xác định cạnh huyền/lớn nhất → viết bình phương → thay số chính xác → căn dương → kiểm độ dài và đơn vị
Chỉ áp dụng công thức bình phương cạnh khi đã xác định cạnh huyền hoặc cạnh lớn nhất đúng.
Nhóm THUẬN: Trong tam giác vuông, bình phương cạnh huyền bằng tổng bình phương hai cạnh góc vuông. Ví dụ: 3²+4²=5². Mốc tự kiểm: c là cạnh đối góc vuông.
Nhóm TÍNH CẠNH: Độ dài cạnh huyền là √(a²+b²); cạnh góc vuông là √(c²−a²). Ví dụ: √25=5. Mốc tự kiểm: Độ dài không âm.
Nhóm ĐẢO: Nếu bình phương cạnh lớn nhất bằng tổng bình phương hai cạnh còn lại thì tam giác vuông. Ví dụ: 5²=3²+4². Mốc tự kiểm: Cạnh lớn nhất trước.
Nhóm ỨNG DỤNG: Mô hình hóa đường chéo, chiều cao hoặc khoảng cách thành tam giác vuông. Ví dụ: Đường chéo hình chữ nhật. Mốc tự kiểm: Đúng đơn vị.
Nói lại căn cứ “Trong tam giác vuông, bình phương cạnh huyền bằng tổng bình phương hai cạnh góc vuông.”, rồi đối chiếu mốc “c là cạnh đối góc vuông.”.
Nói lại căn cứ “Độ dài cạnh huyền là √(a²+b²); cạnh góc vuông là √(c²−a²).”, rồi đối chiếu mốc “Độ dài không âm.”.
Nói lại căn cứ “Nếu bình phương cạnh lớn nhất bằng tổng bình phương hai cạnh còn lại thì tam giác vuông.”, rồi đối chiếu mốc “Cạnh lớn nhất trước.”.
Hãy gạch chân dữ kiện, gọi tên kiến thức cần dùng rồi mới tính hoặc chứng minh.
Khi vị trí, thứ tự hoặc quan hệ giữa các đối tượng khó hình dung chỉ bằng chữ.
Không. Trước hết phải dự đoán dạng và khoảng của kết quả; máy chỉ dùng để kiểm.
Mỗi kết luận phải có dữ kiện hoặc tính chất đứng ngay trước làm căn cứ.
Tìm bước sai đầu tiên, phân loại lỗi rồi làm lại từ bước đó thay vì chép đáp án.
Có với đại lượng đo; kết luận thiếu đơn vị có thể làm đáp án mất nghĩa.
Nói được điều kiện, giải thích bằng ví dụ và tạo một phản ví dụ khi thiếu điều kiện.
Sau khi cách chính đã đúng; cách khác giúp kiểm chéo và chọn đường ngắn hơn.
Mỗi lượt 20–25 phút: một khái niệm, hai ví dụ, năm câu rồi sửa lỗi.
Tự thay dữ kiện, tìm trường hợp biên và giải thích vì sao phương pháp vẫn đúng.
Hỏi “Con dùng tính chất nào?” và “Con kiểm kết quả ra sao?” thay vì hỏi ngay đáp số.
Dùng bản đồ kỹ năng để chẩn đoán, ví dụ để minh họa và ma trận bài tập để phân hóa.
Giữ kiến thức cũ hoạt động và làm rõ chiếc cầu dẫn tới nội dung mới.
Không. Chỉ ba câu trong mỗi mức và đều được đặt gần kỹ năng mới liên quan.
Không. Đó là đề nội bộ tự biên soạn, chỉ tham khảo cách phân hóa và trình bày.
Không nên. Câu dễ kiểm tra định nghĩa và điều kiện, là nền của câu vận dụng.
Khoanh từ khóa như “không”, “duy nhất”, “xấp xỉ”, “chứng minh” và “tính số đo”.
Nên có ở ví dụ và câu vận dụng; phép kiểm giúp phát hiện lỗi dấu, số đo hoặc điều kiện.
Khi em giải thích được trọng tâm, đạt phần tự kiểm và sửa được nhóm lỗi chính.
Dừng lại, kiểm điều kiện và bước biến đổi đầu tiên khác nhau; không chọn đáp số theo cảm tính.
Kết luận chưa bám đúng quy tắc: Trong tam giác vuông, bình phương cạnh huyền bằng tổng bình phương hai cạnh góc vuông.
Quay lại mốc kiểm: c là cạnh đối góc vuông.
Kết quả có thể đúng ngẫu nhiên nhưng chưa chứng minh được quy trình.
Giải thích lại điều kiện rồi đối chiếu: c là cạnh đối góc vuông.
Kết luận chưa bám đúng quy tắc: Độ dài cạnh huyền là √(a²+b²); cạnh góc vuông là √(c²−a²).
Quay lại mốc kiểm: Độ dài không âm.
Kết quả có thể đúng ngẫu nhiên nhưng chưa chứng minh được quy trình.
Giải thích lại điều kiện rồi đối chiếu: Độ dài không âm.
Kết luận chưa bám đúng quy tắc: Nếu bình phương cạnh lớn nhất bằng tổng bình phương hai cạnh còn lại thì tam giác vuông.
Quay lại mốc kiểm: Cạnh lớn nhất trước.
Kết quả có thể đúng ngẫu nhiên nhưng chưa chứng minh được quy trình.
Giải thích lại điều kiện rồi đối chiếu: Cạnh lớn nhất trước.
Kết luận chưa bám đúng quy tắc: Mô hình hóa đường chéo, chiều cao hoặc khoảng cách thành tam giác vuông.
Quay lại mốc kiểm: Đúng đơn vị.
Kết quả có thể đúng ngẫu nhiên nhưng chưa chứng minh được quy trình.
Giải thích lại điều kiện rồi đối chiếu: Đúng đơn vị.
Nội dung hiện tại chỉ xét định lí Pythagore thuận và đảo, tính cạnh tam giác vuông, nhận biết tam giác vuông và bài toán khoảng cách.
Giữ đúng ranh giới: Chỉ áp dụng công thức bình phương cạnh khi đã xác định cạnh huyền hoặc cạnh lớn nhất đúng.
Lỗi dấu, hệ số, số mũ hoặc tính chất hình học có thể bị che khuất.
Làm lại cổng cuối của quy trình: Khóa tam giác vuông hoặc sắp cạnh → xác định cạnh huyền/lớn nhất → viết bình phương → thay số chính xác → căn dương → kiểm độ dài và đơn vị
Dữ kiện đổi là cách làm bị mất.
Gọi tên quy tắc và điều kiện trước khi thay số.
Kết luận có thể sai tại 0, mẫu 0, góc 0° hoặc 180°.
Kiểm miền giá trị và điều kiện xác định.
Sai số tích lũy làm đáp án cuối lệch.
Giữ giá trị chính xác đến bước cuối nếu có thể.
Hình chỉ minh họa, không thay dữ kiện.
Chỉ suy luận từ giả thiết và tính chất đã biết.
Người đọc không kiểm được suy luận.
Mỗi dòng ghi ngắn gọn lí do cần thiết.
Con số mất ý nghĩa đo lường.
Ghi đơn vị ở phép tính và kết luận.
Có thể đúng ở chương sau nhưng chưa có căn cứ hiện tại.
Dùng đúng kiến thức đã học và ranh giới bài.
Lỗi nhỏ đi đến kết quả có vẻ hợp lí.
Ước lượng, thay ngược hoặc dùng tính chất đối chiếu.
Dễ mất dấu hoặc giấu một suy luận chưa đúng.
Mỗi dòng chỉ thực hiện một biến đổi chính.
Không hình thành năng lực tự giải.
Che lời giải, làm trước rồi so bước sai đầu tiên.
0/50Câu đã chọn
Chưa nộp bàiLời giải: 20²+48²=52², nên tam giác vuông với cạnh huyền 52. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 5–12–13.
Lời giải: 32²+60²=68², nên cạnh huyền bằng 68. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 8–15–17.
Lời giải: 12²+16²=20², nên cạnh huyền bằng 20. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 3–4–5.
Lời giải: 20²+48²=52², nên cạnh huyền bằng 52. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 5–12–13.
Lời giải: 32²+60²=68², nên tam giác vuông với cạnh huyền 68. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 8–15–17.
Lời giải: 12²+16²=20², nên cạnh huyền bằng 20. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 3–4–5.
Lời giải: 20²+48²=52², nên cạnh huyền bằng 52. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 5–12–13.
Lời giải: 32²+60²=68², nên cạnh huyền bằng 68. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 8–15–17.
Lời giải: 12²+16²=20², nên tam giác vuông với cạnh huyền 20. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 3–4–5.
Lời giải: 20²+48²=52², nên cạnh huyền bằng 52. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 5–12–13.
Lời giải: 32²+60²=68², nên cạnh huyền bằng 68. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 8–15–17.
Lời giải: 12²+16²=20², nên cạnh huyền bằng 20. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 3–4–5.
Lời giải: 20²+48²=52², nên tam giác vuông với cạnh huyền 52. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 4 để nhận bộ 5–12–13.
Lời giải: 15²+20²=25², nên tam giác vuông với cạnh huyền 25. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 5 để nhận bộ 3–4–5.
Lời giải: 25²+60²=65², nên cạnh huyền bằng 65. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 5 để nhận bộ 5–12–13.
Lời giải: 40²+75²=85², nên cạnh huyền bằng 85. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 5 để nhận bộ 8–15–17.
Lời giải: 15²+20²=25², nên cạnh huyền bằng 25. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 5 để nhận bộ 3–4–5.
Lời giải: 25²+60²=65², nên tam giác vuông với cạnh huyền 65. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 5 để nhận bộ 5–12–13.
Lời giải: 40²+75²=85², nên cạnh huyền bằng 85. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 5 để nhận bộ 8–15–17.
Lời giải: 15²+20²=25², nên cạnh huyền bằng 25. Định lí thuận tính cạnh; định lí đảo nhận biết tam giác vuông. Cách kiểm: Chia cả ba cạnh cho 5 để nhận bộ 3–4–5.
Đề ghi “định hướng Hà Nội” là đề nội bộ tự biên soạn, không phải đề chính thức của Sở GD&ĐT Hà Nội.
15 phútKiểm tra 15 phút • Bài 35 • Định lí Pythagore
Đọc điều kiện, chọn đúng tính chất, giải gọn và kiểm ngược.
30 phútCủng cố trọng tâm • Bài 35 • Định lí Pythagore
Đọc điều kiện, chọn đúng tính chất, giải gọn và kiểm ngược.
30 phútTư duy phản biện • Bài 35 • Định lí Pythagore
Đọc điều kiện, chọn đúng tính chất, giải gọn và kiểm ngược.
30 phútĐịnh hướng Hà Nội • Bài 35 • Định lí Pythagore
Đề nội bộ tự biên soạn, tham khảo yêu cầu trình bày chặt chẽ và phân hóa tại Hà Nội; không phải đề chính thức.
45 phútĐề tổng hợp • Bài 35 • Định lí Pythagore
Đọc điều kiện, chọn đúng tính chất, giải gọn và kiểm ngược.
Con dễ sai khi bỏ điều kiện hoặc dùng nhầm quy tắc trong định lí Pythagore thuận và đảo, tính cạnh tam giác vuông, nhận biết tam giác vuông và bài toán khoảng cách. Hãy hỏi con căn cứ của từng bước.
Mỗi lượt 25–35 phút; sau 5–8 câu phải dừng để sửa lỗi thay vì làm liên tục.
Cho con tự nói cách làm, chỉ gợi một câu hỏi và không đọc đáp án thay.
Khi con không giải thích được câu nhận biết hoặc lặp lại cùng một lỗi ở hai mức.
Học sinh nhận biết, giải thích và vận dụng đúng định lí Pythagore thuận và đảo, tính cạnh tam giác vuông, nhận biết tam giác vuông và bài toán khoảng cách.
Dùng một tình huống đời sống hoặc hình động, cho học sinh dự đoán trước khi nêu quy tắc.
Nhóm hỗ trợ dùng câu 1–8 mỗi mức; nhóm khá giỏi làm câu 9–20 và trình bày cách khác.
Yêu cầu học sinh nêu điều kiện, chọn tính chất và chỉ ra một lỗi sai thường gặp.
Chọn “Lưu dưới dạng PDF” trong hộp thoại in. Học liệu do website tự biên soạn.
Chỉ áp dụng công thức bình phương cạnh khi đã xác định cạnh huyền hoặc cạnh lớn nhất đúng.
Dữ kiện, điều kiện áp dụng, đối tượng tương ứng và trường hợp biên của nội dung đều được kiểm trước khi kết luận.
12 ví dụ, 30 hỏi đáp, 20 lỗi, 20 flashcard.
100 bài, 50 trắc nghiệm, 20 tự luận, 5 đề.
Mọi công thức, tỉ lệ, số liệu và phép biến đổi đều được đối chiếu độc lập; không kết luận từ hình vẽ hoặc cảm nhận.
Đề Hà Nội ghi đúng tính chất tham khảo nội bộ.