Vệ tinh đồng bộ Mặt Trời giữ giờ chiếu sáng gần giống nhau bằng cách nào?
Khám phá mở rộng – Vật lý 10
Quỹ đạo đồng bộ Mặt Trời được chọn để mặt phẳng quỹ đạo quay chậm theo nhịp thích hợp, giúp vệ tinh đi qua những khu vực quan sát ở giờ Mặt Trời địa phương gần tương tự. Người thiết kế tận dụng một tác động hấp dẫn có sẵn của Trái Đất, thay vì cố giữ mặt phẳng hoàn toàn bất biến trong không gian.
Trái Đất đi quanh Mặt Trời nên hướng chiếu sáng đổi
Nếu một mặt phẳng quỹ đạo giữ nguyên hướng so với các sao xa, quan hệ của nó với Mặt Trời sẽ thay đổi trong năm khi Trái Đất đi quanh Mặt Trời. Thời điểm chiếu sáng tại những lượt qua có thể trôi.
Để theo dõi bề mặt qua nhiều ảnh, người ta thường muốn giảm sự khác nhau chỉ do chụp vào những giờ rất khác. Giữ một quan hệ thời gian chiếu sáng tương tự giúp việc so sánh thuận tiện hơn, dù không xóa mọi khác biệt.
Phần phình xích đạo có thể được tận dụng
Trái Đất hơi phình ở xích đạo nên trường hấp dẫn khác mô hình một khối cầu lý tưởng. Với quỹ đạo nghiêng phù hợp, tác dụng ấy làm hướng mặt phẳng quỹ đạo thay đổi chậm.
Chọn độ cao và độ nghiêng thích hợp có thể tạo nhịp thay đổi theo kịp chuyển động hằng năm của hướng Mặt Trời. Nhiều quỹ đạo kiểu này gần cực, nhưng không phải cứ đi qua gần cực là tự trở thành đồng bộ Mặt Trời.
Không đứng mãi trên một thành phố
Vệ tinh vẫn đi quanh Trái Đất, còn mặt đất quay phía dưới. Giữ giờ của lượt qua tương ứng khác với giữ nguyên vị trí trên bầu trời như mô tả vệ tinh địa tĩnh.
Giờ được nói tới là giờ Mặt Trời địa phương của hình học quỹ đạo. Nó không nhất thiết bằng giờ đồng hồ dân dụng của mọi nơi trên đường bay. Các lượt lên và xuống cũng không được coi tùy tiện là cùng một giờ.
Ảnh vẫn có thể khác theo mùa
Mây, mùa, góc cao Mặt Trời, bề mặt và lịch đường bay còn ảnh hưởng. Đồng bộ Mặt Trời không bảo đảm mỗi điểm được chụp mỗi ngày hoặc mọi ảnh có bóng đổ giống hệt.
Hiểu lầm: chữ “đồng bộ” nghĩa là vệ tinh luôn hướng về Mặt Trời hoặc không có đêm. Đặc điểm chính là quan hệ giữa nhịp đổi mặt phẳng và giờ chiếu sáng.
Ghi nhớ: dùng tiến động quỹ đạo để giữ nhịp quan sát; không nhầm với tiến động trục Trái Đất hay đứng yên trên một địa điểm.
Đọc thêm
- Vì sao Trái Đất không phải một quả cầu tròn hoàn hảo?
- Vì sao hướng trục Trái Đất thay đổi chậm trong không gian?
- Vệ tinh radar phát hiện mặt đất dịch chuyển rất nhỏ ra sao?