Vì sao mắt bão có thể ít mây và lặng gió hơn vùng bao quanh?
Khám phá mở rộng – Vật lý 10
Trong một cơn bão nhiệt đới có mắt rõ, vùng trung tâm có thể ít mây và gió yếu hơn thành mắt bao quanh. Không khí hạ xuống và nóng lên do nén góp phần hạn chế mây, trong khi vành thành mắt có đối lưu mạnh và thường mang gió rất lớn. Sự yên tạm thời không có nghĩa cả cơn bão đã hết năng lượng.
Vùng giữa và vành ngoài không chuyển động giống nhau
Một cơn bão là một hệ hoàn lưu ba chiều. Không khí không đơn giản xoay với cùng tốc độ như một chiếc đĩa cứng từ mép tới tâm. Dòng ngang, chuyển động lên xuống và phân bố áp suất cùng tham gia cấu trúc.
Thành mắt là vùng mây dông sâu bao quanh mắt. Trong khi dòng đi lên nổi bật ở vùng đối lưu ấy, một phần không khí phía trong hạ xuống chậm hơn. Vì vậy chỉ nhìn ảnh có một lỗ mây chưa đủ mô tả mọi dòng bên trong.
Khí hạ xuống có thể ấm và khô tương đối
Khi hạ xuống vùng áp suất lớn hơn, phần khí có thể bị nén và tăng nhiệt độ. Nếu lượng hơi nước không tăng tương ứng, độ ẩm tương đối giảm, khiến điều kiện giữ giọt mây kém thuận lợi hơn.
Điều đó góp phần giải thích vì sao có thể thấy khoảng trời thoáng trong một vùng trung tâm vẫn có áp suất thấp so với môi trường xa bão. Không cần cho rằng Mặt Trời đã đốt tan một vòng mây ngay tại mắt.
Không phải mọi cơn bão có cùng cấu trúc mắt, và khí hạ xuống không nhất thiết đi thẳng tới tận mặt biển ở mọi nơi. Quá trình hình thành, duy trì và thay đổi mắt là kết quả động lực–nhiệt động phức tạp, không một lực đơn lẻ giải hết.
Qua mắt là qua một phần của bão
Nếu mắt đi ngang một địa điểm, thời tiết có thể dịu tạm rồi gió mạnh trở lại khi phía thành mắt còn lại tới. Những nguy cơ khác như nước dâng và mưa ở vùng xung quanh cũng không tự chấm dứt đúng lúc gió gần tâm yếu.
Một ảnh vệ tinh đẹp cho thấy cấu trúc, nhưng không phải công cụ để cá nhân tự kết luận an toàn. Cần theo dõi thông báo và hướng dẫn của cơ quan khí tượng, phòng chống thiên tai tại nơi ở.
Hiểu lầm: mắt là khoảng chân không hoàn toàn. Nó vẫn chứa không khí; áp suất thấp không đồng nghĩa không còn phân tử khí.
Ghi nhớ: mắt tương đối yên, thành mắt thường rất mạnh; dòng hạ và nén ấm góp phần tạo khoảng ít mây, không làm toàn bão biến mất.
Đọc thêm
- Vì sao gió phơn xuống sườn núi có thể trở nên nóng và khô?
- Vì sao Sao Hỏa có những cột xoáy bụi dù không có mưa?