Khám phá Vật lý lớp 12

Các hạt alpha lệch mạnh trong thí nghiệm Geiger–Marsden đặt ra một vấn đề cho mô hình nguyên tử. Rutherford năm 1911 suy ra vùng điện tích tập trung như thế nào?

Năm 1896, muối uranium làm đen bản ảnh dù không được chiếu nắng trước đó. Becquerel đã phân biệt bức xạ tự phát với phát sáng do ánh sáng kích thích ra sao?

Thí nghiệm năm 1956 tìm phản neutrino qua cặp tín hiệu gần nhau theo một trình tự riêng. Vì sao dấu vết gián tiếp và kiểm tra phông nền là phần chính của phát hiện?

Năm 1957, Wu và cộng sự công bố thí nghiệm phân rã cobalt-60 có định hướng. Phân bố electron cho thấy đối xứng gương không phải quy tắc chung của mọi tương tác.

Những xung vô tuyến lặp đều đã dẫn Bell Burnell tới pulsar năm 1967. Vì sao sao neutron quay có thể tạo nhịp như hải đăng mà không nổ lại sau mỗi xung?

Áp suất lượng tử của electron giúp đỡ sao lùn trắng nhưng không cho mọi khối lượng đều cân bằng. Chandrasekhar kết hợp mô hình vật chất đặc và thuyết tương đối ra sao?

Bari trong sản phẩm chiếu neutron lên uranium đặt ra câu hỏi khó. Meitner và Frisch năm 1939 giải thích sự tách hạt nhân và năng lượng, với vai trò khác phép nhận diện hóa học.

Bohr năm 1913 dùng trạng thái năng lượng rời rạc để hiểu phổ hydrogen. Vì sao mô hình có giá trị lịch sử lớn dù nguyên tử hiện đại không được coi là hệ hành tinh thu nhỏ?

XRF kích thích nguyên tử rồi đo tia X phát ra có năng lượng đặc trưng. Bản đồ nguyên tố giúp nghiên cứu tranh nhưng khác bản đồ chất màu và không tự xác nhận tác giả.

Neutron và tia X tương tác với vật chất khác nhau. Neutron có thể tạo tương phản rõ cho nước trong một số chi tiết kim loại, giúp nghiên cứu hệ đang vận hành như thế nào?

Cùng thành phần bán dẫn, hạt nano đủ nhỏ có thể phát màu khác khi kích thước đổi. Giam giữ lượng tử thay đổi mức năng lượng ra sao mà không cần trộn thêm màu sơn?

Quench là mất trạng thái siêu dẫn trong một vùng cuộn nam châm. Điện trở xuất hiện làm dòng sinh nhiệt; hệ bảo vệ xử lý năng lượng từ trường đã lưu như thế nào?

Stirling làm khí trong một hệ kín giãn khi nóng và nén khi lạnh để tạo công ròng. Bộ tái sinh nhiệt đổi vai trò thế nào mà không biến động cơ thành máy vĩnh cửu?

Máy Geiger biến ion hóa trong khí thành xung điện ra sao? Tìm hiểu quá trình nhân tín hiệu, thời gian chết và vì sao số đếm không phải năng lượng bức xạ.

Kéo dài, khuếch đại rồi nén xung: vì sao laser có thể đạt công suất đỉnh lớn mà giảm nguy cơ hỏng bộ khuếch đại? Hiểu đúng năng lượng và công suất.

Entropy không đơn giản là phòng bừa bộn. Hiểu trạng thái vi mô, trao đổi nhiệt và vì sao một vùng có thể giảm entropy mà không trái định luật hai.

Vành đai Van Allen giữ một số hạt tích điện như thế nào? Khám phá chuyển động quanh từ trường, sự phản xạ từ và vì sao hạt vẫn có thể thoát đi.

Bùng phát Mặt Trời là chớp bức xạ; CME là đám plasma mang từ trường. Hiểu hai hiện tượng có thể đi cùng nhau nhưng tác động và cách truyền khác nhau.

Chất lỏng lưu biến từ trong giảm chấn thay đổi sức cản nhờ các hạt đáp ứng từ trường. Hiểu cấu trúc hạt, tiêu tán năng lượng và giới hạn của điều khiển.

Bơm Knudsen có thể dùng chênh lệch nhiệt độ trong kênh nhỏ để vận chuyển khí. Hiểu điều kiện khí loãng và vì sao máy không có cánh quạt vẫn cần năng lượng.

Hiệu ứng Barkhausen biến những bước thay đổi miền từ thành xung điện rồi tiếng lách tách. Hiểu vì sao từ hóa không luôn tăng trơn và loa mới tạo âm nghe được.

Bộ ngưng tụ riêng của Watt giảm việc làm nóng rồi làm nguội cùng một xi lanh. Hiểu một cải tiến cụ thể của động cơ hơi nước mà không gán toàn bộ phát minh cho một người.

Động cơ bước đổi trạng thái kích cuộn dây để dịch vị trí cân bằng của rotor. Hiểu xung điều khiển, bước nhỏ và vì sao đếm xung chưa bảo đảm vị trí thật.

Động cơ cảm ứng cần sự chuyển động tương đối để cảm ứng dòng ở rotor. Hiểu độ trượt và vì sao quay chậm hơn từ trường không đơn giản là một lỗi của máy.

Định luật Stefan–Boltzmann liên hệ công suất bức xạ với lũy thừa bốn của nhiệt độ tuyệt đối. Hiểu phát xạ, hấp thụ từ môi trường và vai trò bề mặt.

Tần số đóng ngắt cao giúp một số bộ nguồn dùng biến áp nhỏ hơn, nhưng có cái giá về tổn hao. Hiểu nguyên lý mà không cần mở củ sạc.

Sao lùn trắng có thể sáng nhờ nhiệt còn lại và nguội rất lâu. Vì sao hết giai đoạn nhiệt hạch chính không có nghĩa tắt đèn ngay lập tức?

Sao neutron nén khối lượng lớn vào thể tích nhỏ. Khám phá vai trò của sự sụp lõi, vật chất cực đặc và những điều khoa học còn chưa biết chắc.

Pickup từ dùng dây có đáp ứng từ, nam châm và cuộn dây để nhận dao động đàn. Vì sao tín hiệu không cần đi qua một micro thu âm không khí?

Tiếng ù máy biến áp có thể đến từ lõi đổi kích thước rất nhỏ dưới từ trường. Vì sao không có trục quay vẫn có rung cơ học và âm?