Dùng que đẩy vật thì tay hay que tác dụng trực tiếp lên vật?
Muốn giải thích bằng lực, cần chỉ rõ vật gây ra tác dụng và vật đang chịu tác dụng, thay vì chỉ nói chung rằng có một lực.
Trả lời trọng tâm
Cần phân biệt tương tác trực tiếp với chuỗi truyền tác dụng. Tay đẩy que, que tiếp xúc và đẩy vật; khi xét lực trực tiếp lên vật ở chỗ chạm, cần nêu que là vật gây lực. Việc chỉ kể người khởi đầu có thể làm sơ đồ thiếu một bước.
Tình huống và cách phân tích
Dùng một que nhựa đầu tù đẩy cục tẩy nhẹ. Ta mô tả tay tác dụng lên que và que tác dụng lên tẩy, thay vì vẽ tay như đang chạm trực tiếp cục tẩy khi thực tế không chạm.
Cách tự kiểm tra
Chọn đồ vật nhẹ và vùng thao tác trống. Quan sát trước, trong và sau tác động. Tách điều nhìn thấy khỏi điều suy luận; khi thử lại, chỉ đổi yếu tố cần khảo sát, không đồng thời đổi nhiều điều kiện.
Khi trình bày kết quả, hãy giải thích vì sao dữ kiện trong tình huống đủ hoặc chưa đủ để kết luận. Nếu phải bổ sung giả thiết, ghi giả thiết ấy riêng; đừng biến một dự đoán thành số đo đã quan sát.
Điều dễ nhầm
Không dùng que nhọn và không chọc về phía người khác.
Đọc hình
Tay đẩy que đầu tù, que chạm cục tẩy; mũi tên lực que bắt đầu tại điểm tiếp xúc với tẩy. Gốc mũi tên lực ở chỗ que tiếp xúc với tẩy.