Máy đo mưa gầu lật biến những lần nghiêng thành lượng mưa như thế nào?
Khoa học tự nhiên 6 – phần Vật lý · Khám phá mở rộng
Phễu dẫn nước vào một gầu nhỏ. Khi đạt lượng đã hiệu chuẩn, cơ cấu nghiêng, đổ nước và tạo một tín hiệu đếm. Cộng các lần lật giúp dụng cụ suy ra lượng mưa qua diện tích miệng thu. Nó không cần nhận diện từng giọt đang rơi.
Một cái lật là một gói thông tin
Trong cơ cấu thường gặp, hai phần gầu thay nhau nhận nước khi hệ nghiêng. Lượng nước làm cơ cấu mất cân bằng đủ để lật đã được kiểm tra khi hiệu chuẩn. Bộ cảm nhận chuyển động tạo xung cho bộ ghi.
Ta có thể hình dung các xung như những dấu kiểm đại diện cho từng phần nước nhỏ đã đi qua, không phải dấu kiểm cho mỗi giọt. Giọt lớn hoặc nhỏ đều góp vào phần nước đang được tích lũy.
Vì sao bản tin nói milimét mưa?
Lượng mưa thường được diễn tả bằng độ cao lớp nước tương đương nếu nước được giữ lại trên một mặt phẳng, không chảy đi hay thấm mất. Ý nghĩa hình học là h = V/A: thể tích nước V chia cho diện tích thu A cho một độ dài h. Với V tính bằng m³ và A bằng m², h có đơn vị m; người ta thường biểu diễn bằng mm.
Vì vậy cùng một số lần lật không có ý nghĩa độc lập với kích thước miệng thu và lượng nước tương ứng mỗi lần. Cả phần thu lẫn phần đếm đều thuộc phép đo.
Đo tại trạm không có nghĩa đo cả thành phố
Trạm ghi nước đi qua miệng phễu tại vị trí đặt nó. Lượng mưa có thể khác ở nơi khác. Vị trí, gió hoặc vật cản cũng ảnh hưởng lượng nước thật sự đi vào dụng cụ.
Nếu phễu tắc, số xung ít không đủ chứng minh trời ít mưa. Khi mưa mạnh, thời gian cơ cấu lật và điều kiện hiệu chuẩn còn có thể tạo sai lệch. Dụng cụ tự động vẫn cần được kiểm tra, không phải cứ xuất số là số luôn đúng.
Ghi nhớ: Thu một diện tích xác định, đếm những phần thể tích đã hiệu chuẩn, rồi đổi sang chiều cao nước tương đương. Lượng mưa là một phép đo có điều kiện.