Một lực có thể vừa làm vật biến dạng vừa đổi chuyển động không?
Muốn giải thích bằng lực, cần chỉ rõ vật gây ra tác dụng và vật đang chịu tác dụng, thay vì chỉ nói chung rằng có một lực.
Trả lời trọng tâm
Các tác dụng của lực không nhất thiết tách rời. Trong một tương tác, vật có thể biến dạng tại vùng tiếp xúc đồng thời chuyển động thay đổi. Khi mô tả cần nêu những dấu hiệu đã thấy, không bắt buộc chọn duy nhất một nhãn nếu thực tế có nhiều tác dụng.
Tình huống và cách phân tích
Bóng mềm chạm tấm mút có thể lõm tại chỗ tiếp xúc và đổi đường đi. Hai hiện tượng cùng xuất hiện; không vì đã kể biến dạng mà bỏ qua sự thay đổi chuyển động.
Cách tự kiểm tra
Chọn đồ vật nhẹ và vùng thao tác trống. Quan sát trước, trong và sau tác động. Tách điều nhìn thấy khỏi điều suy luận; khi thử lại, chỉ đổi yếu tố cần khảo sát, không đồng thời đổi nhiều điều kiện.
Khi trình bày kết quả, hãy giải thích vì sao dữ kiện trong tình huống đủ hoặc chưa đủ để kết luận. Nếu phải bổ sung giả thiết, ghi giả thiết ấy riêng; đừng biến một dự đoán thành số đo đã quan sát.
Điều dễ nhầm
Chỉ dùng bóng nhẹ và bề mặt an toàn, không ném vào người hay cửa kính.
Đọc hình
Bóng mềm chạm vật đỡ vừa lõm tại tiếp xúc vừa đổi đường chuyển động. Đường nét đứt chỉ đường đi minh họa; vùng tiếp xúc cho thấy biến dạng của bóng.