Vật đổi hướng nhưng không tăng tốc độ có thể đang chịu lực không?
Muốn giải thích bằng lực, cần chỉ rõ vật gây ra tác dụng và vật đang chịu tác dụng, thay vì chỉ nói chung rằng có một lực.
Trả lời trọng tâm
Tác dụng của lực không chỉ là làm nhanh hơn hoặc chậm hơn. Lực cũng có thể làm đổi hướng chuyển động. Ở mức lớp 6, nhận ra đường đi đổi hướng đã cho một kiểu dấu hiệu khác, không cần dùng công thức động lực học.
Tình huống và cách phân tích
Quả bóng nhẹ đang lăn được chạm nhẹ từ bên cạnh rồi lệch khỏi đường cũ. Dù mắt chưa thấy rõ nhanh hay chậm hơn, sự đổi hướng vẫn là điều cần giải thích bằng tương tác.
Cách tự kiểm tra
Chọn đồ vật nhẹ và vùng thao tác trống. Quan sát trước, trong và sau tác động. Tách điều nhìn thấy khỏi điều suy luận; khi thử lại, chỉ đổi yếu tố cần khảo sát, không đồng thời đổi nhiều điều kiện.
Khi trình bày kết quả, hãy giải thích vì sao dữ kiện trong tình huống đủ hoặc chưa đủ để kết luận. Nếu phải bổ sung giả thiết, ghi giả thiết ấy riêng; đừng biến một dự đoán thành số đo đã quan sát.
Điều dễ nhầm
Không kết luận tốc độ giữ nguyên tuyệt đối chỉ từ quan sát bằng mắt.
Đọc hình
Bóng đang đi bị tay tác động từ bên cạnh rồi đổi hướng trên đường nét đứt. Đường nét đứt là quỹ đạo minh họa; mũi tên tác động bên cạnh được tách riêng.