Vì sao ống nhiệt kế hẹp hơn có thể cho cột chất lỏng dâng cao hơn?
Trả lời trọng tâm
Cùng một lượng thể tích chất lỏng tăng thêm nếu phải đi vào ống có tiết diện nhỏ hơn thì có thể tạo đoạn cột dài hơn. Độ cao thay đổi còn tùy bầu chứa và vật liệu, không chỉ nhiệt độ. Một cột dâng nhiều hơn chưa tự chứng minh mẫu đo nóng hơn.
Ví dụ và phân tích
Mô hình phần thể tích tăng thêm 20 mm³ đi vào ống tiết diện 1 mm² cho đoạn dâng 20 mm; vào ống 2 mm² chỉ dâng 10 mm. Đây là phép tính thể tích đoạn ống đã cho, bỏ qua các hiệu chỉnh khác để thấy vai trò tiết diện.
Cách kiểm tra
Trên hình tô đúng phần cột tăng thêm, phân biệt đoạn dâng với toàn cột. Chỉ dùng sơ đồ, không bẻ ống, đun nhiệt kế hay dùng nhiệt kế không phù hợp. Nếu hai bầu khác nhau, không được so riêng đường kính ống.
Ứng dụng
Thiết kế thang đo cần phối hợp độ dâng và nhãn nhiệt độ, nên hai nhiệt kế có thể cho cùng số °C với các độ dài cột khác nhau. Độ nhạy hình học và độ chính xác là hai việc cần phân biệt.
Điều kiện và giới hạn
Bài chưa tính mao dẫn, sự nở của vỏ và các đặc tính chất lỏng. Các số là mô hình có điều kiện, không là thông số chế tạo hoặc cách hiệu chuẩn một nhiệt kế thật.
Đọc hình
Hai ống tiết diện 1 và 2 mm² cùng nhận phần tăng 20 mm³; phần dâng 20 và 10 mm được tô, không gán hai mức nhiệt khác nhau. Hình chỉ minh họa mô hình, không phải ảnh đo thực nghiệm.