Vì sao sao nhấp nháy dù không liên tục bật rồi tắt?

Khám phá khoa học · Liên hệ Vật lý 9 · Nội dung bổ trợ, không phải đề thi chính thức

Phần lớn sự nhấp nháy nhanh ta thấy ở sao là do khí quyển Trái Đất, không phải ngôi sao liên tục tắt rồi sáng lại. Ánh sáng đi qua không khí đang chuyển động và không đồng nhất trước khi tới mắt.

Khúc xạ là thay đổi đường truyền ánh sáng khi điều kiện môi trường thay đổi. Trong khí quyển, các vùng không khí khác nhau có thể làm đường tia lệch hơi khác nhau. Khi những vùng ấy biến đổi, lượng ánh sáng đi tới hướng mắt cũng biến đổi, tạo cảm giác lấp lánh.

NASA mô tả nguồn sao thường đang phát khá ổn định trong khoảng quan sát ngắn ấy, còn đường ánh sáng qua không khí thì thay đổi. Phải tách “nguồn thay đổi” khỏi “đường truyền thay đổi” trước khi giải thích một tín hiệu.

Vì sao gần chân trời thường lấp lánh mạnh hơn?

Đường nhìn tới sao gần chân trời đi qua đoạn khí quyển dài hơn so với sao ở cao. Nó gặp nhiều ảnh hưởng của môi trường hơn; vì vậy hiện tượng có thể rõ hơn. Điều này không có nghĩa sao gần chân trời thật sự gần người quan sát hơn.

Một số sao có biến thiên độ sáng thật trong những điều kiện khác. Bài này không phủ nhận sao biến quang; nó chỉ giải thích hiện tượng nhấp nháy nhanh quen thuộc khi nhìn từ mặt đất. Không được dùng một quan sát bằng mắt để tự kết luận mọi biến thiên là cùng một loại.

Cách nhớ: Tưởng tượng quan sát qua một “cửa sổ không khí” luôn thay đổi, chứ không phải một công tắc nằm trên ngôi sao.

Tự kiểm: Nếu bỏ được ảnh hưởng khí quyển, có thể giảm loại nhấp nháy này không? Có. Nhưng máy quan sát vẫn còn các giới hạn riêng như chuyển động, độ nhạy và độ phân giải.

Học tiếp trên UocMoLon: Khúc xạ ánh sáng.

Nguồn đối chiếu: NASA StarChild — Why do stars twinkle?.