VẬT LÝ 6–12 • HỌC TỪ HIỆN TƯỢNG ĐẾN BẢN CHẤTChuẩn GDPT hiện hành • Định hướng Hà Nội
Chương trình Vật lý lớp 9
Năng lượng cơ học
Cần nắmTính động năng, thế năng, cơ năng, công và công suất trong tình huống đơn giản.
Dễ nhầmLẫn công trong đời sống với công cơ học; cho rằng vật đứng yên luôn không có năng lượng.
Xem chương trình chi tiết và học liệu mở rộng
CHƯƠNG → BÀI → HIỆN TƯỢNG → THÍ NGHIỆM
Bản đồ nội dung lớp 9
Mở từng chương để kiểm tra bài nguồn, nền cần có và cách nối với cuộc sống.
01KHTN 9 • Bài 2–4Năng lượng cơ học3 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓBiết lực, chuyển động, khối lượng, độ cao và sự chuyển hóa năng lượng.
ĐÍCH ĐẾNTính động năng, thế năng, cơ năng, công và công suất trong tình huống đơn giản.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠLẫn công trong đời sống với công cơ học; cho rằng vật đứng yên luôn không có năng lượng.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNTheo dõi xe lăn trên máng dốc để nhận ra chuyển hóa thế năng–động năng.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Đi xe đạp xuống dốc
- Chọn thang máy theo công suất
- Tính năng lượng của vật rơi
02KHTN 9 • Bài 5–10Ánh sáng6 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓBiết tia sáng, phản xạ và ảnh qua gương phẳng.
ĐÍCH ĐẾNGiải thích khúc xạ, phản xạ toàn phần, lăng kính, thấu kính; đo tiêu cự và dùng kính lúp.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠVẽ tia khúc xạ sai phía pháp tuyến; nhầm ảnh thật–ảnh ảo và dấu của tiêu cự.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNĐo tiêu cự thấu kính hội tụ bằng màn hứng và đánh giá sai số.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Ống hút nhìn như bị gãy
- Sợi quang truyền Internet
- Kính máy ảnh và kính lúp
03KHTN 9 • Bài 11–13Điện3 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓBiết dòng điện, hiệu điện thế, cường độ dòng điện và sơ đồ mạch.
ĐÍCH ĐẾNVận dụng định luật Ohm, quan hệ trong đoạn mạch nối tiếp–song song và tính điện năng, công suất.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠCộng điện trở song song như nối tiếp; bỏ đơn vị thời gian khi tính điện năng.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNĐo U–I của điện trở, vẽ đồ thị và kiểm tra tính phù hợp với định luật Ohm.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Chọn sạc phù hợp
- Đọc nhãn công suất nồi cơm
- Ước tính tiền điện
04KHTN 9 • Bài 14–15Điện từ2 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓBiết từ trường, nam châm điện và tác dụng của dòng điện.
ĐÍCH ĐẾNNhận biết cảm ứng điện từ, nguyên tắc tạo dòng điện xoay chiều và các tác dụng của nó.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠCho rằng nam châm đứng yên luôn tạo dòng điện; nhầm dòng điện xoay chiều với dòng điện lúc mạnh lúc yếu.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNTạo dòng điện cảm ứng bằng nam châm–cuộn dây và ghi lại điều kiện xuất hiện.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Dynamo xe đạp
- Máy phát điện
- Bếp từ và quạt điện
05KHTN 9 • Bài 16–17Năng lượng với cuộc sống2 bài • 1 cổng cuối chương
+
NỀN CẦN CÓBiết nguồn năng lượng, chuyển hóa, hao phí và năng lượng tái tạo.
ĐÍCH ĐẾNMô tả vòng năng lượng trên Trái Đất; so sánh nhiên liệu hóa thạch với các nguồn tái tạo bằng dữ liệu và tác động.
NGỘ NHẬN PHẢI GỠGọi mọi nguồn tái tạo là hoàn toàn không tác động môi trường; so sánh chỉ bằng giá mua ban đầu.
THÍ NGHIỆM / DỰ ÁNKiểm toán điện năng gia đình và đề xuất một thay đổi có số liệu.
BA CẦU NỐI ĐỜI THƯỜNG- Điện mặt trời mái nhà
- Xăng dầu và giao thông
- Tiết kiệm điện giờ cao điểm
QUY TRÌNH DÙNG CHUNG CHO MỌI BÀI
Học Vật lý không bắt đầu bằng thay số
Sáu bước này xuất hiện lặp lại để tạo thói quen khoa học.
01Nhìn hiện tượng
Kể lại điều thật sự quan sát được, chưa vội gắn công thức.
02Dự đoán có lí do
Nói điều em nghĩ sẽ xảy ra và đại lượng nào có thể ảnh hưởng.
03Đo có kiểm soát
Chọn dụng cụ, giữ biến kiểm soát, đo lặp và ghi đơn vị.
04Dựng mô hình
Chuyển hiện tượng thành hình, vectơ, sơ đồ năng lượng, đồ thị hoặc phương trình.
05Tính và kiểm tra
Thay số sau khi lập biểu thức; kiểm đơn vị, dấu, bậc độ lớn và trường hợp biên.
06Giải thích ngược
Dùng kết quả để trả lời câu hỏi đời sống và chỉ rõ giới hạn của mô hình.