Vì sao trời xanh ban ngày nhưng hoàng hôn thường đỏ?

Khám phá khoa học · Liên hệ Vật lý 9 · Nội dung bổ trợ, không phải đề thi chính thức

Trời xanh chủ yếu vì phân tử không khí tán xạ ánh sáng xanh mạnh hơn ánh sáng đỏ; hoàng hôn thường đỏ vì ánh sáng trực tiếp đã đi qua đường khí quyển dài hơn. Một cơ chế có thể tạo hai màu khác nhau tùy ta nhìn ánh sáng nào.

Ánh sáng Mặt Trời chứa nhiều màu. Khi vào khí quyển, một phần bị đổi hướng do tương tác với phân tử và các hạt nhỏ. Nhìn một vùng trời không trùng hướng Mặt Trời, mắt nhận nhiều ánh sáng đã bị tán xạ về phía mình, trong đó phần xanh nổi bật.

Khi Mặt Trời gần chân trời, ánh sáng trực tiếp tới người quan sát phải qua nhiều không khí hơn. Nhiều ánh sáng xanh bị tán xạ ra khỏi chùm trực tiếp; phần còn lại có thể thiên về vàng, cam và đỏ. Mặt Trời không cần đổi loại ánh sáng phát ra mới tạo được cảnh ấy.

Không phải phản chiếu biển

Bầu trời vẫn có thể xanh ở nơi xa biển. Chính khí quyển là yếu tố quyết định trong giải thích cơ bản này; không thể lấy màu của mặt nước làm nguyên nhân chung cho mọi bầu trời.

Cũng không phải chiều nào cũng đỏ giống nhau. Mây, bụi, các hạt trong không khí và vị trí nhìn làm cảnh thực thay đổi. Mô hình đơn giản giúp hiểu xu hướng, không dự đoán đầy đủ màu của từng bức ảnh.

Tự kiểm: Ban ngày, nhìn vùng trời bên cạnh Mặt Trời và nhìn chùm sáng trực tiếp có đang nhận cùng phần ánh sáng không? Không. Một bên chủ yếu là ánh sáng đã bị tán xạ vào hướng mắt; bên kia là phần chùm còn truyền tới. Không nhìn trực tiếp Mặt Trời để thử.

Học tiếp trên UocMoLon: Lăng kính.

Nguồn đối chiếu: NASA Space Place — Why Is the Sky Blue?.