Vì sao che một phần thấu kính máy chiếu có thể làm ảnh tối đi mà không mất đúng phần ấy của ảnh?

Giải thích nguyên lý

Mỗi điểm vật thường gửi một chùm tia qua nhiều vùng của thấu kính. Khi che một phần khẩu độ, những tia bị chặn giảm nhưng các tia còn lại vẫn có thể tạo ảnh của cả vật. Không nên tưởng mỗi nửa thấu kính chỉ phụ trách riêng một nửa bức ảnh.

Ví dụ và phân tích

Trong mô hình thấu kính mỏng hội tụ, vật ngoài tiêu cự tạo ảnh thật trên màn. Chọn hai điểm trên vật và vẽ nhiều tia từ mỗi điểm qua các vị trí khác nhau của kính. Chặn vùng trên vẫn còn tia của cả hai điểm đi qua vùng dưới đến vị trí ảnh tương ứng.

Cách kiểm tra

Chỉ quan sát mô hình quang học dùng nguồn sáng an toàn do giáo viên bố trí. Che gần thấu kính, không che màn hoặc vật vì đó là phép thử khác. Không dùng Mặt Trời, laser hoặc chiếu nguồn sáng mạnh vào mắt.

Ứng dụng

Hiện tượng giúp hiểu vai trò thu ánh sáng của khẩu độ. Ảnh tối hơn chưa chắc bị thiếu một mảng nội dung; điều kiện tia tới từng vùng kính mới quyết định phần nào còn thấy.

Điều kiện và giới hạn

Kết luận dành cho hệ tạo ảnh đơn giản và vùng nhìn vẫn đủ rộng. Che quá nhiều hoặc hệ có các khẩu độ khác có thể làm tối không đều, mất vùng nhìn hoặc đổi độ nét. Không khẳng định mọi máy ảnh thực luôn chỉ tối đều.

Đọc hình

Hai điểm vật gửi chùm tia qua phần dưới của thấu kính còn hở, tạo hai điểm ảnh đảo chiều trên màn; nửa trên kính có tấm chắn.

Học tiếp

Thấu kính hội tụ và phân kỳ nhận biết bằng hình dạng nào Khúc xạ ánh sáng là gì ở mặt nước