Vì sao đổi sang màn lớn hơn không tự làm ảnh qua thấu kính lớn hơn?

Giải thích nguyên lý

Kích thước ảnh rõ được quyết định bởi vật và hệ tạo ảnh, không phải chỉ bởi kích thước tấm màn. Nếu vị trí vật, thấu kính và mặt phẳng ảnh đều giữ nguyên, thay màn lớn hơn chỉ tăng vùng có thể hứng và quan sát, không tự phóng đại ảnh đã hội tụ.

Ví dụ và phân tích

Vật cao 2 cm cho ảnh thật cao 4 cm trên một màn cao 6 cm. Thay bằng màn cao 12 cm đặt đúng mặt phẳng cũ thì ảnh vẫn cao 4 cm. Nếu kéo màn ra xa để hình loang lớn hơn nhưng không chỉnh hệ, phần loang đó không phải ảnh phóng đại rõ.

Cách kiểm tra

Đánh dấu vị trí mặt màn ban đầu và đo chiều cao ảnh sau mỗi lần thay. Giữ nguyên kính và vật. Phân biệt đường biên ảnh rõ với quầng sáng mờ. Khi muốn tăng ảnh thật sự, phải đổi bố trí tạo ảnh phù hợp rồi lấy nét lại.

Ứng dụng

Trong trình chiếu, màn rộng cho phép dùng ảnh lớn nếu hệ quang học được điều chỉnh tương ứng. Màn rộng đơn thuần không tạo thêm chi tiết hay độ sáng. Hiểu điều này tránh nhầm diện tích bề mặt với độ phóng đại của thấu kính.

Điều kiện và giới hạn

Ví dụ là hệ thấu kính đơn, ảnh nằm vừa cả hai màn. Không bàn chức năng phóng điện tử hay tự chỉnh của máy chiếu. Nếu màn nhỏ cắt mất ảnh ban đầu, thay màn lớn có thể cho thấy phần bị cắt, nhưng đó là mở vùng quan sát chứ không phóng đại.

Đọc hình

Cùng ảnh mũi tên cao 4 cm trên hai màn cao 6 cm và 12 cm đặt tại cùng mặt phẳng ảnh.

Học tiếp

Thấu kính hội tụ và phân kỳ nhận biết bằng hình dạng nào Khúc xạ ánh sáng là gì ở mặt nước